Mój urolog – portal urologiczny » Diagnostyka

Witamy na stronie Mój urolog
Portal powstaje z myślą o osobach z chorobami układu moczowo-płciowego. Aktualnie strona jest w trakcie budowy, systematycznie będą zamieszczane kolejne tematy. Czekamy na Państwa sugestie i uwagi. kontakt@mojurolog.pl Przed rozpoczęciem korzystania z serwisu proszę zapoznać się z regulaminem. Ewentualne pytania prosimy zadawać za pośrednictwem forum.

Diagnostyka przerostu prostaty(łagodnego rozrostu prostaty):

 

Rozmowa z urologiem: lekarz na podstawie rozmowy ustali objawy, ich nasilenie oraz choroby towarzyszące mogące mieć wpływ na nasilenie dolegliwości. Istotne są również stosowane przez pacjenta leki i przebyte operacje.

 

Badanie per rectum: Badanie palcem przez odbytnicę jest podstawowym badaniem urologicznym wykonywanym u mężczyzn w trakcie diagnostyki chorób prostaty.

 

Pacjent  badany jest w pozycji kolankowo-łokciowej, na stojąco w pochyleniu lub rzadziej na plecach w pozycji na wznak z nogami zgiętymi w stawach kolanowych.  Lekarz przed badaniem ocenia okolice odbytu szukając ewentualnych  patologii (m.in. zmian skórnych, żylaków odbytu)

 

W trakcie badania  ocenia  szacunkowo wielkość prostaty, jej kształt, granice, powierzchnię, konsystencję w poszukiwaniu miejsc o wzmożonej spoistości, przestrzeni płynowych, twardych guzków czy zatartych granic gruczołu.

 

Badanie obejmuje także ocenę bolesności prostaty (normalnie niebolesna) oraz ocenę odbytnicy pod kątem zmian nowotworowych, dużych przetok i obecności krwi w stolcu.  Badanie per rectum  u zdrowego mężczyzny nie powinno być bolesne. W trakcie badania pacjent może odczuwać wzmożone parcie i potrzebę oddania moczu.

 

Badanie ogólne moczu: Pozwala wykluczyć aktywną infekcję układu moczowego oraz obecność krwi w moczu.

 

Badanie poziomu PSA w surowicy krwi

 

Badanie USG przezbrzuszne: Pozwala ocenić:

 

  • szacunkową wielkość prostaty ( dokładniejsze jest usg przeodbytnicze)

 

  • kształt prostaty (wielkość 3-płata prostaty i stopień jego wpuklenia do pęcherza)

 

  • ilość moczu zalegającego w pęcherzu moczowym po oddaniu moczu

 

  • grubość ścian pęcherza moczowego i inne cechy takie jak beleczkowanie czy uchyłki pęcherza- świadczące o  długotrwałym utrzymywaniu się przeszkody w odpływie moczu

 

  • stan nerek- nieleczony rozrost prostaty może powodować zastój moczu w nerkach i nawracające infekcje, prowadząc  w  skrajnych przypadkach niewydolności nerek

 

  • obecność kamicy pęcherza moczowego – może nasilać objawy

 

  • obecność guza pęcherza- mogącego powodować część objawów kojarzonych z rozrostem prostaty

 

Badanie przezbrzuszne nie służy do dokładnej oceny struktury gruczołu krokowego, jest badaniem orientacyjnym, lecz w większości przypadków wystarczającym wstępnej oceny i kontroli pacjenta w trakcie leczenia.

 

Badanie USG przez odbytnicze (TRUS): nie jest to badanie wykonywane rutynowo w rozroście prostaty. Pozwala na dokładniejszy pomiar gruczołu krokowego i ocenę jego budowy.

 

Uroflowmetriabadanie pozwala na pomiar tempa przepływu moczu prze cewkę moczową w trakcie oddawania moczu. Pacjent zostaje poproszony o oddanie moczu do specjalnego urządzenia. Urządzenie  pomiarowe pozwala na określenie maksymalnego i średniego przepływu moczu przez cewkę na sekundę (Qmax), ilości oddanego moczu i czasu potrzebnego na opróżnienie pęcherza. Urządzenie przedstawia te wszystkie wartości w postaci  wykresu. Konieczne jest wykonanie kilku pomiarów. Objętość oddanego moczu powinna być większa niż 150ml by badanie było wiarygodne, a pęcherz opróżniony w sposób w jaki pacjent zazwyczaj  go opróżnia.

 

Ocena nasilenia objawowów przerostu prostaty:

 

IPSS - Międzynarodowa skala punktowa objawów towarzyszących
chorobom gruczołu krokowego.

Krótka ankieta pozwalająca ustalić nasilenie objawów spowodowanych przez łagodny rozrost gruczołu krokowego (BPH).  Składa się z 7 pytań dotyczących  oddawania moczu, w których pacjent określa w skali od 0(nigdy) do 5 (prawie zawsze) występowanie następujących objawów:

- niecałkowite opróżnianie pęcherza moczowego

- częstomocz

- przerywany strumień moczu

- parcia naglące (nagła konieczność oddania moczu)

- słaby strumień moczu

- oddawanie moczu z pomocą parcia brzuchem

- nocturia (oddawanie moczu w nocy)

 

Suma punktów świadczy pośrednio o nasileniu dolegliwości, im większa suma punktów tym dolegliwości są większe.  Stopień nasilenia objawów wg punktacji:

0-7 punktów- objawy o niewielkim nasileniu

8-19 punktów- umiarkowane nasilenie objawów

20-35 punktów-znaczne nasilenie objawów

 

Dzienniczek  mikcji: jest to prosta tabelka w której pacjent notuje ilość spożywanych płynów (także płynnych pokarmów np. zupy), ilość oddanego moczu ,częstość wizyt w toalecie, epizody parć naglących. Powinien być prowadzony przez kilka dni (minimum 2-3dni). W trakcie wizyty u urologa pozwala lekarzowi na dokładniejsze określenie objawów i stopnia ich nasilenia. (wzór dzienniczka).

dodał: Mojurolog.pl, 23-01-2015, kategorie: Choroby ,Diagnostyka

 

Badanie ogólne moczu jest jednym z najczęściej zlecanych badań laboratoryjnych w praktyce lekarskiej.  Pozwala wykryć niektóre choroby( cukrzyca, choroby wątroby i dróg żółciowych, choroby nerek, nowotwory układu moczowego) w okresie gdy nie dają jeszcze innych objawów. W laboratorium mocz oceniany jest pod kątem właściwości fizyko-chemicznych oraz  zawartości  różnych  komórek i kryształów.

 

Najlepszy mocz do badania ogólnego to mocz ze środkowego strumienia pobrany rano po nocnym odpoczynku. W niektórych przypadkach wykorzystuje się mocz przygodny.  Pojemnik do badania dostępny jest w aptekach. U kobiet krótko przed i po miesiączce badanie ogólne moczu może być niemiarodajne.

 

 

Badanie ogólne moczu- wartości prawidłowe: (Algorytmy diagnostyczne w praktyce lekarza rodzinnego red. Andrzej Steciwko  U&P 2006 str. 100)

 

Barwa:  jasnożółta (słomkowa)

Wygląd: przejrzysty

pH: 4,5-8,0 (średnio 6,0)

Gęstość względna(ciężar właściwy) 1,005-1,030

Białko: nieobecne

Ciała ketonowe: nieobecne

Cukier (glukoza): nieobecny

Erytrocyty: nieobecne

Badanie mikroskopowe osadu:

Erytrocyty: 0-5

Leukocyty: 0-5

Bakterie: nieobecne

Wałeczki: szkliste 0-4

 

 

Nieprawidłowości w badaniu ogólnym moczu i ich najczęstsze przyczyny:

 

Barwa:

Kolor moczu  uzależniony jest od stopnia nawodnienia, zdolności nerek do zagęszczania moczu,  a także substancji  w nim zawartych. Spożywane jedzenie, napoje oraz leki wpływają  na zabarwienie moczu.

 

Przejrzystość:

Prawidłowo mocz jest klarowny. Zmętnienie spowodowane może być zawartymi w moczu m. in. krwinkami białymi  i czerwonymi, bakteriami, grzybami, ropą, składnikami mineralnymi (fosforany, moczany) i organicznymi (tłuszcz, chłonka, stolec) . Kontrast stosowany w trakcie badań obrazowych również  może przejściowo powodować zmętnienie moczu.

 

Ciężar właściwy:

Główne czynniki wpływające na ciężar właściwy moczu to stan nawodnienia pacjenta i wydolność  jego nerek. Ciężar właściwy moczu wzrasta m.in. w odwodnieniu  i nadmiernej utracie płynów (gdy osoba wymiotuje, ma biegunkę lub gorączkę), w cukrzycy, niedoczynności nadnerczy, po podaniu środków kontrastowych stosowanych w badaniach obrazowych.  Ciężar właściwy zmniejsza się natomiast m.in.  wraz z wiekiem, po wypiciu dużej ilości płynów, nawadnianiu dożylnym, w chorobach nerek, moczówce prostej.

 

pH

pH moczu zależy od diety oraz stanu narządów takich jak nerki, wątroba i płuca. Zachodzące w nich procesy metaboliczne mają wpływ na równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Stosowanie diety bogatej w białko sprzyja zakwaszeniu moczu (obniża pH), natomiast dieta jarska (wegetariańska) wpływa na podwyższenie pH.

Inne przyczyny  zmian pH:

Obniżenie pH (zakwaszenie): kwasica (metaboliczna, oddechowa), niektóre leki , gorączka, cukrzyca, głodzenie.

Wzrost pH (alkalizacja): zakażenia dróg moczowych , nadczynność przytarczyc, choroby nerek,  zasadowica (metaboliczna i oddechowa).

 

Białko:

 

Prawidłowo do moczu wydalane jest  do 150 mg białka dziennie. Obecność większej ilości określana jest jako białkomocz (proteinuria). Białkomocz wymaga pogłębionej diagnostyki . Często jest przemijający, towarzysząc  infekcji, ale utrzymujący się białkomocz może być objawem poważnej choroby układowej.

 

Przyczyny obecności białka w moczu:

-nadciśnienie tętnicze

-cukrzyca

-zakażenie układu moczowego

-gorączka

-uszkodzenie cewek nerkowych

-odmiedniczkowe zapalenie nerek

-ćwiczenia fizyczne

-ostre i przewlekłe zapalenie kłębuszków nerkowych

-szpiczak mnogi

-stan przedrzucawkowy

-skrobiawica

-toczeń układowy

 

Glukoza:

Glukoza normalnie nie jest obecna w moczu.  Pojawia się w nim gdy ze względu na wysoki poziom glukozy we krwi nerki filtrując krew nie są w stanie wchłonąć jej z powrotem.  Przyczynami  mogą być: cukrzyca, choroby wątroby i trzustki, zaburzenia endokrynologiczne, zespół Fanconiego

 

Ciała ketonowe:

Ketony powstają w wyniku metabolizmu tłuszczy i normalnie nie są obecne w moczu.  Przyczynami  ich pojawienia się mogą być: cukrzyca, głodzenie (także anorexia, bulimia, alkoholizm), dieta uboga w węglowodany, dieta bogata w tłuszcze , wysiłek fizyczny, ciąża , choroby genetyczne, Zespół Fanconiego .

 

Bilirubina: prawidłowy mocz nie zawiera bilirubiny.

Pojawienie się bilirubiny w moczu  stwierdza się w chorobach wątroby, niedrożności dróg żółciowych i  cholestazie wewnątrzwątrobowej.

 

 

Urobilinogen: 

Powstaje w jelicie z bilirubiny pod wpływem bakterii. Z jelita zostaje wchłonięty do krwioobiegu i częściowo wydalony z moczem. U osób zdrowych urobilinogen znajduje się w moczu w niewielkich ilościach (<1mg/dl)

Wzrost jego wydalania obserwuje się w żółtaczce hemolitycznej, stanach zapalnych i marskości wątroby.

 

Azotyny:  prawidłowy mocz nie zawiera azotynów

Obecność azotynów w moczu wskazuje na zakażenie układu moczowego bakteriami, które posiadają zdolność przekształcania związków azotowych zawartych w moczu w azotyny (Escherichia coli, Klebsiella, Enterobacter, Proteus, Staphylococcus i Pseudomonas).  Brak azotynów w moczu nie oznacza, że infekcji nie ma, gdyż tylko część bakterii posiada taką zdolność.

 

Erytrocyty (czerwone krwinki):

Pojawienie się krwinek w moczu może mieć różne przyczyny, ale zawsze wymaga diagnostyki i w pierwszej kolejności  należy wykluczyć  chorobę nowotworową.

 

Przyczyny obecności krwinek czerwonych w moczu:

 

- Zanieczyszczenie próbki moczu krwią miesiączkową

-Kamica układu moczowego (kamica nerek, moczowodu, pęcherza moczowego)

-Zakażenia układu moczowego

-Nowotwory układu moczowego i sąsiednich narządów

-Rozrost (przerost) prostaty

-Zaburzenia krzepnięcia (w tym także stosowanie i przedawkowanie leków przeciwzakrzepowych)

-Choroby zapalne nerek

-Torbiele nerek

-Uraz

-Endometrioza

-Leki: m.in. penicyliny, leki przeciwzapalne i przeciwbólowe, przeciwzakrzepowe

-Krwiomocz po cewnikowaniu pęcherza moczowego

-Przebyta radioterapia narządów miednicy (macicy, pęcherza, jelita grubego etc.)

 

 

Leukocyty:

Leukocyty (białe krwinki) są stałym elementem moczu . Prawidłowo ich liczba wynosi 0-5 w polu widzenia w badaniu mikroskopowym. Ich zwiększona liczba wskazuje na toczący się w drogach moczowych stan zapalny.  Gdy w moczu występuje duża ilość leukocytów powodująca jego zmętnienie to taki stan nazywa się ropomoczem.  Leukocyty w moczu najczęściej pojawiają się w przebiegu zakażenia układu moczowego. Należy pamiętać jednak, że leukocyty w moczu pojawiają się także w przebiegu innych, nie związanych z infekcją  chorób układu moczowego, chorób jamy brzusznej i narządów rodnych.

 

 

Wałeczki:

Prawidłowo w  moczu mogą być obecne wyłącznie pojedyncze wałeczki szkliste. Obecność innych typów wałeczków świadczy o chorobie nerek. Rodzaj wałeczków stwierdzanych w moczu pomaga w ustaleniu rodzaju patologii.

 

Rodzaje wałeczków i związane z nimi nieprawidłowości: (Urinalysis: A Comprehensive  Review AFP Vol .71, No 6,  2005 Tab.6)

 

 

Wałeczki szkliste:

- pojedyncze norma

- odmiedniczkowe zapalenie nerek

- przewlekła choroba nerek

 

Wałeczki  erytrocytowe:

- kłębuszkowe zapalenie nerek

- mogą być normą u pacjentów uprawiających sporty kontaktowe

 

Wałeczki leukocytarne:

-odmiedniczkowe zapalenie nerek

- kłębuszkowe zapalenie nerek

- śródmiąższowe zapalenie nerek

 

Wałeczki nabłonkowe:

-  ostra martwica cewek nerkowych

-  śródmiąższowe zapalenie nerek

-  rzucawka

-  zespół nerczycowy

-  odrzucenie przeszczepu

-  spożycie metali ciężkich

 

Wałeczki ziarniste:  zaawansowana choroba nerek

 

Wałeczki woskowe: zaawansowana choroba nerek

 

Wałeczki tłuszczowe:

- zespół nerczycowy

- niedoczynności tarczycy

 

Kryształy:

Sole mineralne wytrącając się w moczu tworzą kryształy. Ich obecność w moczu (krystaluria) uzależniona  jest od pH  moczu i stopnia jego wysycenia substancjami,  z których kryształy te są zbudowane. Im wyższe jest stężenie soli mineralnych tym łatwiej dochodzi do ich wytrącania w moczu. Istotny wpływ mają również różne substancje wydalane z moczem , które sprzyjają krystalizacji.

 

 

Opracowano na podstawie:

  1. Blueprints Family Medicine, Martin S. Lipsky,Mitchell S. King Lippincott   Williams &    Wilkins,  2010
  2.  A. Szutowicz, A. Raszeja-Specht, Diagnostyka Laboratoryjna Tom II, Gdańsk 2011
  3. Mary Lee, Basic Skills in Interpreting Laboratory Data, 4th Edition, 2009, American Society of Health Pharmacists
  4. Algorytmy diagnostyczne w praktyce lekarza rodzinnego red. Andrzej Steciwko  U&P 2006
  5. Urinalysis: A Comprehensive  Review AFP Vol .71, No 6,  2005

 

dodał: Mojurolog.pl, 05-01-2015, kategorie: Diagnostyka

 

Posiew moczu to badanie mikrobiologiczne pozwalające na dokładne  określenie rodzaju bakterii (rzadziej grzybów) powodujących zakażenie układu moczowego.

 

Badanie wykonuje się:

- przypadku objawów sugerujących zakażenie układu moczowego

- jako badanie kontrolne w celu oceny skuteczności leczenia

- w diagnostyce gorączki o nieznanej przyczynie

- u kobiet w ciąży

 

Mocz pobiera się do specjalnego, pozbawionego drobnoustrojów (jałowego) pojemnika, a następnie po dostarczeniu do laboratorium hodowany jest  na specjalnych podłożach  zawierających niezbędne dla wzrostu bakterii składniki.

 

Pojemnik na mocz

Pojemnik do pobierania moczu na posiew

 

 

Istnieją różne pojemniki do pobierania moczu od najprostszych  plastikowych po specjalne pojemniki transportowo-wzrostowe. Ważne by pojemnika nie otwierać wcześniej, właściwie pobrać mocz i po pobraniu moczu jak najszybciej  dostarczyć próbkę do laboratorium. Pojemniki można zakupić w aptekach, czasem  wydawane są w laboratorium.

 

 

Pojemnik

Pojemnik z podłożem transportowo-wzrostowym

 

 

Gdy w laboratorium uda się wyhodować z moczu bakterie w ilości znamiennej dla zakażenia (tzw. znamienna bakteriuria) identyfikuje się ich rodzaj oraz wykonuje antybiogram.

 

Antybiogram określa wrażliwość bakterii na antybiotyki. Wynik antybiogramu pacjent otrzymuje wraz z wynikiem posiewu w postaci listy antybiotyków ze wskazaniem, na które leki wyhodowana bakteria jest na wrażliwa a na które oporna. Czas oczekiwania na wynik posiewu moczu to zazwyczaj 2-4 dni.

 

Wynik badania powinien ocenić lekarz, który na podstawie wyniku podejmie decyzje co do leczenia. W przypadku wskazań lekarz na podstawie wyniku posiewu i antybiogramu może zastosować leczenie celowane tzn. leczenie dostosowane do wrażliwości na leki wyhodowanego drobnoustroju.

 

Jak pobrać mocz na posiew?

Właściwe pobranie moczu na posiew jest kluczowe dla otrzymania wiarygodnych wyników, skraca też czas do postawienia diagnozy. W przypadku zanieczyszczenia próbki bakteriami z ciała (florą fizjologiczną), wynik  nie będzie diagnostyczny, a posiew będzie trzeba powtórzyć.

 

  1. Mocz na posiew powinien zostać pobrany rano po przebudzeniu
  2. Przed pobraniem moczu dokładnie umyć ręce wodą z mydłem i osuszyć
  3. Umyć wodą z mydłem okolicę cewki moczowej- kobiety po rozchyleniu warg od przodu w kierunku odbytu, mężczyźni  po zsunięciu napletka. Następnie spłukać wodą.
  4. Pojemnik należy otworzyć bezpośrednio przed pobraniem moczu i nie otwierać ponownie. Uważać by nie dotykać wnętrza pojemnika żadną częścią ciała.
  5. Pierwszą porcję moczu oddaje się do toalety, następną (środkowy strumień) do pojemnika, resztę moczu do toalety.
  6. Pojemnik należy szczelnie zamknąć, wpisać swoje dane na pojemniku i jak najszybciej dostarczyć do laboratorium.

 

W przypadku pojemników transportowo-hodowlanych sposób pobrania jest nieco inny. Pojemniki te zawierają przymocowaną do pokrywki płytkę pokrytą z obu stron podłożem hodowlanym. Po obmyciu okolicy cewki należy ostrożnie zdjąć pokrywkę  uważając by nie zabrudzić płytki, oddać pierwszą porcję moczu do toalety, kolejną do pojemnika. Następnie trzymając za zakrętkę  zanurzyć płytkę w pojemniku z moczem na kilka sekund, wyjąć płytkę, odczekać kolejne kilka sekund aż nadmiar moczu ścieknie z płytki, wylać mocz z pojemnika, umieścić płytkę w pojemniku i szczelnie zamknąć.

 

dodał: Mojurolog.pl, 16-12-2014, kategorie: Diagnostyka

ASAP –atypowy rozrost drobnozrazikowy

 

ASAP to nieprawidłowy(atypowy) rozrost komórek, ale jego obecność i charakter jest niewystarczający do postawienia rozpoznania nowotworu prostaty. Występuje w 5% wyników biopsji prostaty.

 

Obecność ASAP w pierwszej biopsji wiąże się ze zwiększonym (ok.40%) prawdopodobieństwem współistnienia raka prostaty  i jego rozpoznania w kolejnej biopsji.

 

Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Urologicznego (2014) rozpoznanie ASAP w tkance z biopsji jest wskazaniem do wykonania powtórnej biopsji prostaty. Moment wykonania kolejnej biopsji nie został w wytycznych sprecyzowany. Uzależnia się go od prawdopodobieństwa istnienia nowotworu (wysokie/szybko narastające PSA, nieprawidłowy wynik badania prostaty palcem przez odbytnicę, dodatni wywiad rodzinny). W literaturze wskazuje się na okres 3-6miesięcy.

 

 

Opracowano na podstawie:

  1. Ukimura, O., Coleman, J.A., De La Taille, A., Emberton, M., Epstein, J.I., Freedland, S.J., Jones, J.S.. (2013). Contemporary role of systematic prostate biopsies: Indications, techniques, and implications for patient care. European Urology, 63(2), 214–230. doi:10.1016/j.eururo.2012.09.033

2.Bottet N, Bastian P.J, Bellmunt J et al. EAU guidelines on Prostate Cancer. European Association of Urology 2014

 

 

dodał: Mojurolog.pl, 07-12-2014, kategorie: Choroby ,Diagnostyka

 

Zabieg URS polega na obejrzeniu wnętrza moczowodu i nerki przy pomocy  ureterorenoskopu (narzędzia posiadającego ukł. optyczny pozwalający na obejrzenie wnętrza moczowodu oraz kanał roboczy do wprowadzania narzędzi). Przyrząd ten wprowadzany jest do wnętrza poprzez drogi moczowe (przez cewkę moczową do pęcherza, a następnie do moczowodu i nerki) bez konieczności nacinania powłok skórnych.

 

Zabieg URS może mieć charakter diagnostyczny (rewizja wnętrza nerki i moczowodu, pobranie wycinków, pobranie moczu do badania cytologicznego) lub leczniczy (usunięcie kamienia, rozcięcie zwężenia moczowodu, zniszczenie zmiany nowotworowej, wprowadzenie cewnika). W trakcie URS wykorzystuje się różne typy ureterorenoskopów (sztywne, półsztywne oraz giętkie) oraz dodatkowe narzędzia w zależności od charakteru badania i powodu jego wykonywania (usunięcie kamienia, pobranie wycinków itd.). Giętki ureterorenoskop pozwala dotrzeć właściwie do każdego miejsca w nerce i moczowodzie.

 

Jak przygotować się do zabiegu URS:

Przygotowanie  nie odbiega od przygotowania do innych procedur operacyjnych. Po zakwalifikowaniu pacjenta do zabiegu pacjent wykonuje badania laboratoryjne, odbywa konsultację z anestezjologiem,  a w przypadku chorób przewlekłych  również z innymi specjalistami (decyduje o tym anestezjolog). Rano w dniu zabiegu pacjent pozostaje na czczo i przyjmuje swoje leki. W przypadku stosowania części leków przeciwzakrzepowych istnieje konieczność czasowej zamiany na leków doustnych na heparynę drobnocząsteczkową podawaną podskórnie.

 

URS na stronę

1,2. półsztywny ureterorenoskop , 3. kamień w moczowodzie

 

Jak wygląda znieczulenie do zabiegu URS

Znieczulenie ogólne (narkoza) lub znieczulenie regionalne, nazywane potocznie przez pacjentów „znieczuleniem w kręgosłup” lub „znieczuleniem w plecy”.

 

 

Jakie są przeciwwskazania do zabiegu URS:

·        

            bezwzględne:

                   - zaburzenia krzepnięcia krwi

                   - zły ogólny pacjenta, który nie pozwala na znieczulenie

·          względne:       

                - zmiany anatomiczne utrudniające przeprowadzenie zabiegu (stulejka, zwężenie cewki moczowej, znacznie  powiększona prostata, zwężenie moczowodu, zwyrodnienie stawów biodrowych)

                      - ciąża

                      - przebyte przeszczepienie moczowodu

 

 

Powikłania związane z zabiegiem URS

 

·          Powikłania w trakcie zabiegu

 

-Konieczność przerwania zabiegu- 1.6%

-Krwawienie -1.4%

-Perforacja -1.0%

-Oderwanie moczowodu 0.1%

-Inne  1.3%

 

·          Powikłania pooperacyjne:

 

-Gorączka -1.8%

-Zakażenie układu moczowego 1.0%

-Krwawienie 0.4%

-Sepsa 0.3%

-Obj. ostrego brzucha 0.04%

-Zatorowość płucna 0.02%

-Incydent mózgowo-naczyniowy/ przemijający napad niedokrwienny 0.01%

-Zawał mięśnia sercowego 0,01%

-Inne 1.1%

 

 

Opracowano na podstawie:

1.  de la RosetteJean, DenstedtJohn, GeavletePetrisor, KeeleyFrancis, MatsudaTadashi, PearleMargaret, PremingerGlenn, and TraxerOlivier. Journal of Endourology. February 2014, 28(2): 131-139.  The Clinical Research Office of the Endourological Society Ureteroscopy Global Study: Indications, Complications, and Outcomes in 11,885 Patients

2.     R. Hohenfellner, J.-U. Stolzenburg ,  Manual Endourology, Springer Medizin Verlag Heidelberg 2005

3.    Listopadzki S., Jarzemski P., Wroński S., Kabziński J., Szyperski J., Małoinwazyjne metody leczenia kamicy układu moczowego.     Wydawnictwo WM.

 

dodał: Mojurolog.pl, 23-02-2014, kategorie: Diagnostyka ,Leczenie

USG przezodbytnicze prostaty (TRUS)

Jest to badanie usg wykonywane sondą wprowadzaną do odbytnicy (sonda transrektalna). W urologii służy do oceny gruczołu krokowego (prostaty)oraz narządów i struktur znajdujących się w jej pobliżu.

W odróżnieniu od usg wykonywanego przez powłoki brzuszne przy pełnym pęcherzu, które pozwala na orientacyjną ocenę wielkości prostaty (i nie służy do diagnostyki chorób prostaty)1badanie głowicą przezodbytniczą pozwala na dokładny pomiar i ocenę  budowy gruczołu krokowego pod kątem zmian chorobowych. Podczas badania TRUS można również ocenić ścianę odbytnicy, pęcherz moczowy, pęcherzyki nasienne oraz tkanki otaczające prostatę.   

Zabiegiem podczas którego wykorzystuje się usg przezodbytnicze jest biopsja prostaty.

Podczas zabiegu na monitorze lekarz wykonujący biopsję precyzyjnie określa miejsca w gruczole krokowym  skąd pobrane zostaną fragmenty tkanki do badania mikroskopowego, a także kontroluje ich pobieranie.

 

Przebieg badania i przygotowanie:

Nie wymaga specjalnego przygotowania np. lewatywy.

Pacjent w trakcie badania leży na lewym boku z nogami zgiętymi w kolanach i przesuniętymi do brzucha. Ze względów higienicznych na głowicę nakładana jest lateksowa osłona. Po nałożeniu żelu głowica aparatu wprowadzana jest do odbytnicy.  Badanie trwa ok. 15-20min.

 

Wskazania do wykonania USG przezodbytniczego  prostaty:2

- nieprawidłowości w badaniu prostaty palcem przez odbyt
-podwyższenie  poziomu PSA w surowicy

-rodzinne występowanie raka prostaty

-ocena stopnia zaawansowania miejscowego raka prostaty

-podejrzenie zapalenia lub ropnia prostaty

-niepłodność

-kwalifikacja do przez cewkowego leczenia przerostu prostaty (TURP)- pozwala na dokładny pomiar prostaty.

 

Głowica USG do badania przezodbytniczego

Głowica USG do badania przezodbytniczego

 

Bibliografia:

1.Sudoł-Szopińska I., Szopiński T., Diagnostyka Ultrasonograficzna w Urologii, rozdział 3. Gruczoł krokowy, str. 95.

2. Szerstobitow B., Kukuła A., Pawłowski J., Ultrasonograficzne badanie przez odbytnicze stercza(TRUS), Praktyka Urologiczna, 3/2002, str. 24

dodał: Mojurolog.pl, 03-08-2013, kategorie: Bez kategorii ,Diagnostyka

Jest to badanie rentgenowskie, polega na dożylnym podaniu środka kontrastowego i wykonaniu serii zdjęć RTG jamy brzusznej. Środek kontrastowy zostaje wydzielony z moczem, co pozwala na uwidocznienie i ocenę  dróg moczowych (nerki, moczowody i pęcherz moczowy).

Wskazania do wykonania urografii:

  • Kamica nerkowa
  • Podejrzenie zwężenia podmiedniczkowego
  • Guzy i torbiele nerek (w przypadku guzów i podejrzanych torbieli nerek „złotym standardem „ jest tomografia j. brzusznej z kontrastem)
  • Zmiany patologiczne w nerkach
  • Urazy układu moczowego
  • Podejrzenie przetok z układem  moczowym
  • Nawracające zakażenia układu moczowego
  • Nadciśnienie tętnicze

Przeciwwskazania:

Bezwzględne:

-ciąża lub jej podejrzenie

- ostre/ nieleczone wole toksyczne tarczycy

-uczulenie na jod

-brak podpisanej zgody na badanie

Względne:

-ostra i przewlekła niewydolność nerek , krążenia i wątroby

-alergia

-wcześniej stwierdzone uczulenie na środki kontrastowe

-niewyrównana nadczynność tarczycy

 

Przed badaniem:

W czasie rozmowy z urologiem kwalifikującym pacjenta do urografii należy poinformować go o:

- ciąży- badanie nie może być wykonywane u kobiet w ciąży. Pacjentki karmiące nie powinny karmić piersią przez 24 godziny po podaniu dożylnym kontrastu.

-chorobach -w szczególności o niewydolności nerek, cukrzycy, chorobach tarczycy, alergiach, astmie, chorobach krwi, jaskrze

-przyjmowanych lekach

-nadwrażliwości na środki kontrastowe

Środki kontrastowe wykazują działanie nefrotoksyczne -  dlatego przed wykonaniem urografii niezbędna jest ocena funkcji nerek i  oznaczenie poziomu kreatyniny.

Przygotowanie do badania:

Przygotowanie do badania jest  bardzo ważne, gdyż ma istotny wpływ na jego powodzenie i wartość diagnostyczną wykonanych zdjęć. Zdarza się, że duża ilość gazów jelitowych i zaleganie mas kałowych  nie pozwala na wykonanie badania lub utrudnia jego interpretację.

Przez kilka dni przed badaniem zaleca się lekkostrawną dietę oraz stosowanie leków zmniejszających ilość gazów jelitowych –leki te dostępne są w aptece bez recepty. W przed dzień badania należy zastosować środki przeczyszczające by opróżnić jelita z mas kałowych. Zaleca się również przyjmowanie obfitych ilości płynów- najlepiej wody niegazowanej. Na badanie pacjent zgłasza się na czczo.

Przebieg badania:

Do pracowni rentgenowskiej pacjent zgłasza się ze skierowaniem i wynikiem kreatyniny.  Zostaje ułożony na stole rentgenowskim. Wykonuje się przeglądowe zdjęcie jamy brzusznej. Do żyły zakłada się wenflon, przez który podany zostaje środek kontrastowy. Po podaniu środka kontrastowego może pojawić się uczucie gorąca, metaliczny posmak w ustach lub zaczerwienienie twarzy. Po upływie około minuty wykonuje się zdjęcie jamy brzusznej i kolejne w  po 7,15 i 25 minutach. Ostatnie zdjęcie wykonywane jest na stojąco.  W niektórych przypadkach może być konieczne  wykonanie zdjęć późnych- nawet po kilku godzinach.

Czas trwania:

Standardowa urografia trwa około 30minut.

 

Cel badania:

Podany dożylnie kontrast naczyniami krwionośnymi przepływa przez nerki i zostaje wydzielony z moczem.

Pierwsze zdjęcie w tzw. fazie nefrograficznej umożliwiają uzyskanie informacji o liczbie nerek, ich kształcie i położeniu oraz ewentualnych kamieniach.

W kolejnej fazie tzw. fazie wydalniczej ocenia się czy nerki wydzielają zakontraktowany mocz w tym samym czasie. Kontrast spływając w dół moczowodami do pęcherza dostarcza informacji o budowie układu kielichowo miedniczkowego i moczowodów . Badanie informuje czy istnieją widoczne przeszkody w spływie zakontrastowanego moczu do pęcherza moczowego, ubytki zacienienia oraz wypływ kontrastu poza drogi moczowe. Przyczynami powyższych patologii mogą być  m.in. kamienie nerkowe, nowotwory, przetoki, zwężenia i zagięcia moczowodów.

W ostatniej fazie spływający mocz wypełnia pęcherz moczowy ukazując jego ściany i możliwe patologie: kamienie, uchyłki, guzy, wpuklającą się powiększoną prostatę.

Po wykonaniu badania pacjent powinien otrzymać płytę CD lub klisze z wykonanym badaniem oraz  jego opis.

Zdjęcie urograficzne wykonane po 8 minutach, widać zakontrastowany UKM, moczowody i częściowo pęcherz moczowy.

Zdjęcie urograficzne wykonane po 8 minutach, zakontrastowaniu uległy układ kielichowo miedniczkowy nerek, moczowody i częściowo pęcherz moczowy.

 

dodał: Mojurolog.pl, 18-06-2013, kategorie: Diagnostyka

Jest zabiegiem diagnostycznym, podczas którego urolog ogląda wnętrze pęcherza moczowego. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym lub krótkim znieczuleniu ogólnym. Pacjent ułożony zostaje w pozycji ginekologicznej, z odwiedzionymi nogami i stopami opartymi na podpórkach. Przez cewkę moczową urolog wprowadza do pęcherza cystoskop- narzędzie wyposażone w układ optyczny i źródło światła. Po wypełnieniu pęcherza płynem ocenia śluzówkę poszukując nieprawidłowości. W trakcie badania możliwe jest pobranie wycinków do badania histopatologicznego. Po zabiegu zaleca się obfite nawodnienie przez pierwsze 24h. Jedną z modyfikacji jest cystoskopia z zastosowaniem substancji fotouczulającej, mająca zastosowanie w diagnostyce zmian nowotworowych pęcherza moczowego- o tej metodzie przeczytają Państwo tutaj.

 

Cystoskopia wykonywana jest w przypadku:

 

-obecności krwi w moczu(krwiomocz)

-podejrzenia nowotworu pęcherza moczowego bądź nacieku pęcherza przez nowotwór z narządów sąsiednich

- kontroli po leczeniu nienaciekającego „powierzchownego” raka pęcherza moczowego

-u pacjentów z rozpoznanym rakiem urotelialnym nerki oraz moczowodu

-oceny  ujść moczowodów w pęcherzu w przypadku podejrzenia refluksu pęcherzowo-moczowodowego

- nawrotowych infekcji układu moczowego

-diagnostyki śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego

-podejrzenia gruźlicy układu moczowego

-podejrzenia przetoki pęcherzowo-pochwowej lub pęcherzowo-jelitowej

-podejrzenia zwężenia szyi pęcherza moczowego

- diagnostyki ciał obcych w pęcherz u moczowym

Powikłania:

Najczęściej  powikłania ograniczają się do dolegliwości bólowych i przejściowego krwiomoczu spowodowanego uszkodzeniem śluzówki pęcherza lub cewki moczowej. Rzadko dochodzi do uszkodzenia ściany cewki moczowej, a jeszcze rzadziej do perforacji ściany pęcherza moczowego.

 

Źródło: youtube.com

dodał: Mojurolog.pl, 18-06-2013, kategorie: Diagnostyka

Badanie prostaty palcem prze odbytnicę jest podstawowym badaniem urologicznym wykonywanym u mężczyzn w trakcie diagnostyki chorób prostaty.  Pacjent  badany jest w pozycji kolankowo-łokciowej, na stojąco w pochyleniu lub rzadziej na plecach w pozycji na wznak z nogami zgiętymi w stawach kolanowych.  Lekarz przed badaniem ocenia okolice odbytu szukając ewentualnych  patologii (m.in. zmian skórnych, żylaków odbytu)

W trakcie badania ocenia wielkość prostaty, jej kształt, granice, powierzchnię , konsystencję w poszukiwaniu miejsc o wzmożonej spoistości, przestrzeni płynowych, twardych guzków czy zatartych granic gruczołu. Badanie obejmuje także ocenę bolesności prostaty (normalnie niebolesna) oraz ocenę odbytnicy pod kątem zmian nowotworowych, dużych przetok i obecności krwi w stolcu.  Badanie per rectum  u zdrowego mężczyzny nie powinno być bolesne. W trakcie badania pacjent może odczuwać wzmożone parcie i potrzebę oddania moczu.

W przypadku nieprawidłowości w badaniu i podejrzeniu nowotworu prostaty wskazane jest wykonanie biopsji.

Każdy mężczyzna >45 r.ż przynajmniej raz w roku powinien poddać się temu badaniu.

 

Źródło: youtube.com

 

dodał: Mojurolog.pl, 18-06-2013, kategorie: Diagnostyka