Mój urolog – portal urologiczny » Rak nerki

Witamy na stronie Mój urolog
Portal powstaje z myślą o osobach z chorobami układu moczowo-płciowego. Aktualnie strona jest w trakcie budowy, systematycznie będą zamieszczane kolejne tematy. Czekamy na Państwa sugestie i uwagi. kontakt@mojurolog.pl Przed rozpoczęciem korzystania z serwisu proszę zapoznać się z regulaminem. Ewentualne pytania prosimy zadawać za pośrednictwem forum.

 

Podstawową metodą leczenia nowotworu nerki jest leczenie chirurgiczne. Operacja wycięcia nerki wykonywana jest w sytuacji gdy wielkość guza i/lub lokalizacja nie pozwalają na usunięcie samego guza wraz z marginesem zdrowej tkanki i zaoszczędzeniem nerki (operacja nerkooszczędzająca- NSS).

 

Zakres operacji usunięcia nerki zwanej radykalną nefrektomią obejmuje usunięcie nerki wraz z otaczającą torebką tłuszczową i powięzią, nazwaną powięzią Geroty, w jednym bloku tkankowym. U niektórych pacjentów, gdy istnieje podejrzenie przerzutów do nadnercza lub naciek nowotworu usuwa się również ten narząd.

 

Guz nerki widoczny podczas badania USG

Guz nerki widoczny podczas badania USG

 

Na czym polega operacja laparoskopowego usunięcia nerki ?

 

Technika laparoskopowa jest wykorzystywana w urologii już od wielu lat dowodząc swojej skuteczności i bezpieczeństwa. Polega na operowaniu pacjenta przy pomocy kamery i specjalnych podłużnych narzędzi wprowadzanych do jamy brzusznej poprzez wykonanie kilku niewielkich nacięć skóry (5-15mm). Wcześniej przy pomocy gazu (dwutlenek węgla) wytworzona zostaje w brzuchu przestrzeń pozwalająca na przeprowadzenie operacji. Lekarz operujący i asysta kontrolują przebieg operacji na monitorze, na który przesyłany jest obraz z kamery znajdującej się w miejscu operowanym.

Metoda laparoskopowa pozwala na bardzo dobry wgląd w miejsce operacji i skrócenie czasu rekonwalescencji po leczeniu.

W trakcie operacji laparoskopowej może być konieczne wykonanie tzw. konwersji czyli  zmiany operacji z laparoskopowej na tradycyjną .  Pacjent decydując się na technikę laparoskopową musi mieć to na uwadze.

 

Narzędzia wykorzystywane w laparoskopii.

Narzędzia wykorzystywane w laparoskopii.

 

Przeciwwskazania do operacji laparoskopowej obejmują:

 

Przeciwwskazania bezwzględne:

- zaburzenia krzepnięcia

- zaburzenia krążeniowo-oddechowe

- aktywny proces zapalny w miednicy mniejszej

 

Przeciwwskazania względne:

-otyłość

- wcześniejsze operacja jamy brzusznej i miednicy

- stan po napromienianiu miednicy

 

Przygotowanie do operacji:

 

Po zakwalifikowaniu do operacji pacjent wykonuje badania laboratoryjne, odbywa konsultację z anestezjologiem, a w przypadku chorób przewlekłych również z innymi specjalistami (decyduje o tym anestezjolog). W przypadku stosowania części leków przeciwzakrzepowych istnieje konieczność czasowej zamiany leków doustnych na heparynę drobnocząsteczkową podawaną podskórnie.

 

W szpitalu w okresie okołooperacyjnym pacjent otrzymuje antybiotyk oraz profilaktykę przeciwzakrzepową (podskórne zastrzyki z heparyny drobnocząsteczkowej, bandażowanie nóg). W dzień poprzedzający operację, od godzin popołudniowych, pacjent pozostaje na czczo- pić może do 24:00.

 

Rano w dniu operacji pacjent pozostaje na czczo i przyjmuje swoje stałe leki ( po wcześniejszym uzgodnieniu z lekarzem).

 

Przebieg operacji:

 

Operacja odbywa się w znieczuleniu ogólnym (narkozie). Pacjenta układa się na plecach z podparciem i uniesieniem operowanej połowy ciała. W narkozie do pęcherza moczowego wprowadzony zostaje cewnik moczowy.

 

W pierwszym etapie operacji, poprzez nacięcia skóry dł. 0,5-1,5cm, do jamy brzusznej wprowadza się kamerę oraz narzędzia laparoskopowe. Przy pomocy gazu (dwutlenek węgla) wytworzona zostaje w brzuchu przestrzeń robocza, tzw. odma, pozwalająca na wprowadzenie narzędzi przeprowadzenie operacji. Po wytworzeniu odmy do jamy brzusznej wprowadzone zostają tzw. trokary- specjalne rurki z kanałem roboczym przez który wprowadza się narzędzia i zaworami pozwalającymi na utrzymywanie odmy.

 

Kolejnym etapem jest odsłonięcie okolicy nerki, w tym celu konieczne jest odsunięcie jelita grubego. Następnie lekarz odnajduje naczynia nerkowe (tętnicę i żyłę), kolejno podwiązuje je i przecina. Ze względu na różnice anatomiczne pomiędzy poszczególnymi ludźmi mogą istnieć dodatkowe naczynia krwionośne. Po pozbawieniu nerki ukrwienia oddziela się ją wraz z torebką tłuszczową i powięzią od otaczających tkanek i usuwa z jamy brzusznej w jednym bloku tkankowym. Nerkę wprowadza się do specjalnego worka, który wprowadza się do jamy brzusznej przez kanał dla jednego z narzędzi. W celu usunięcia nerki z jamy brzusznej wykonuje się kilkucentymetrowe nacięcie w podbrzuszu lub powiększa otwór wykonany wcześniej. Nacięcie wykonywane w celu usunięcia nerki jest kilkukrotnie mniejsze niż podczas operacji klasycznej(20-25cm).

 

Na koniec w miejscu po usuniętej nerce pozostawia się  dren (plastikowa rurka przez która ewakuuje się pozostająca po operacji krwistą treść). Dren  umocowuje się do skóry szwami chirurgicznymi, a  rany  przykrywa opatrunkiem.

 

Rozcięta nerka wraz z guzem

Rozcięta nerka wraz z guzem

 

Powikłania:

- krwawienie podczas lub po operacji wymagające przetoczenia krwi

- uszkodzenie narządów sąsiadujących z usuwaną nerką (wątroba, jelita, śledziona, duże naczynia krwionośne-aorta, żyła    główna dolna)

- zakażenie miejsca operowanego i rany pooperacyjnej

- rozejście się rany pooperacyjnej

- powstanie przepukliny w bliźnie pooperacyjnej

- powikłania zakrzepowe- zakrzepica żylna, zatorowość płucna

 

Po operacji

Po operacji pacjent otrzymuje kroplówki i leki przeciwbólowe i stopniowo powraca do picia i jedzenia. W trakcie pobytu w szpitalu usuwany jest dren i cewnik moczowy. Szwy skórne usuwa się już po wypisie ze szpitala w poradni urologicznej. Wynik badania histopatologicznego (badanie usuniętej nerki) pacjent odbiera po ok. 2-3 tygodniach. Wynik określa rodzaj nowotworu,  stopień zaawansowania i złośliwości. Na podstawie wyniku lekarz ustala dalsze postępowanie.

 

 

 

dodał: Mojurolog.pl, 22-03-2014, kategorie: Leczenie ,Operacje i zabiegi

 

 

Podstawową metodą leczenia nowotworu nerki jest leczenie chirurgiczne. Operacja wycięcia nerki wykonywana jest w sytuacji gdy wielkość guza i/lub lokalizacja nie pozwalają na usunięcie samego guza wraz z marginesem zdrowej tkanki i zaoszczędzeniem nerki- operacja nerkooszczędzająca (NSS-nephron sparing surgery).

Zakres operacji obejmuje usunięcie nerki wraz z otaczającą torebką tłuszczową i powięzią (zwaną powięzią Geroty) w jednym bloku tkankowym. W części przypadków, gdy istnieje podejrzenie przerzutów do nadnercza lub naciek nowotworowy usuwa się również ten narząd.

W zaawansowanych przypadkach gdy nowotwór w postaci czopu wnika do dużych naczyń żylnych, konieczne jest poszerzenie zakresu operacji.

 

 

IS_nerka guz usg 300 kopia

Guz nerki widoczny podczas badania USG

 

Przygotowanie do operacji:

 

Po zakwalifikowaniu do operacji pacjent wykonuje badania laboratoryjne, odbywa konsultację z anestezjologiem, a w przypadku chorób przewlekłych również z innymi specjalistami (decyduje o tym anestezjolog). W przypadku stosowania części leków przeciwzakrzepowych istnieje konieczność czasowej zamiany  leków doustnych na heparynę drobnocząsteczkową podawaną w postaci  podskórnych zastrzyków.

 

W szpitalu w okresie okołooperacyjnym pacjent otrzymuje antybiotyk oraz profilaktykę przeciwzakrzepową (podskórne zastrzyki z heparyny drobnocząsteczkowej, bandażowanie nóg). W dzień poprzedzający operację, od godzin popołudniowych, pacjent pozostaje na czczo- pić może do 24:00.

 

Rano w dniu zabiegu pacjent pozostaje na czczo i przyjmuje swoje stałe leki ( po wcześniejszym uzgodnieniu z lekarzem).

 

Przebieg operacji:

 

Operacja trwa 1,5-3 godzin i odbywa się w znieczuleniu ogólnym(narkozie). Pacjenta układa się na plecach lub na boku w zależności od wybranego przez lekarza dostępu operacyjnego (rodzaju cięcia). Do pęcherza moczowego wprowadzony zostaje cewnik moczowy.

Cięciem dł. Ok. 20-25cm w okolicy podżebrowej lub lędźwiowej odsłania się okolicę nerki. Następnie lekarz odnajduje naczynia nerkowe (tętnicę i żyłę) i kolejno podwiązuje i przecina. Ze względu na różnice anatomiczne pomiędzy poszczególnymi ludźmi mogą istnieć dodatkowe naczynia krwionośne. Po pozbawieniu nerki ukrwienia oddziela się nerkę wraz z torebką tłuszczową i powięzią od otaczających tkanek i usuwa z jamy brzusznej w jednym bloku tkankowym.

Kolejnym etapem operacji jest pozostawienie drenu w loży po usuniętej nerce i zszycie rany warstwa po warstwie. Dren umocowuje się do skóry szwami chirurgicznymi. Rana zostaje przykryta opatrunkiem.

 

Rozcięta nerka wraz z guzem

Rozcięta nerka wraz z guzem

 

Powikłania:

 

- krwawienie podczas lub po operacji wymagające przetoczenia krwi

- uszkodzenie narządów sąsiadujących z usuwaną nerką

(wątroba, jelita, śledziona, duże naczynia krwionośne-aorta, żyła główna dolna)

- zakażenie miejsca operowanego i rany pooperacyjnej

- rozejście się rany pooperacyjnej

- powstanie przepukliny w bliźnie pooperacyjnej

- powikłania zakrzepowe- zakrzepica żylna, zatorowość płucna

 

 

Po operacji:

 

Po operacji pacjent otrzymuje kroplówki i leki przeciwbólowe i stopniowo powraca do picia i jedzenia. W trakcie pobytu w szpitalu usuwany jest dren i cewnik moczowy. Szwy skórne usuwa się już po wypisie ze szpitala w poradni urologicznej. Wynik badania histopatologicznego (badanie usuniętej nerki) pacjent odbiera po ok. 2-3 tygodniach. Wynik określa rodzaj nowotworu, ocenę stopnia zaawansowania i złośliwości. Na podstawie wyniku lekarz ustala dalsze postępowanie. Czas rekonwalescencji to ok. 10-12 tygodni.

 

dodał: Mojurolog.pl, 22-03-2014, kategorie: Choroby ,Leczenie ,Operacje i zabiegi

W większości przypadków rak nerki (rak nerkowokomórkowy) dotyczy jednej nerki i tworzy pojedynczy guz. Wieloogniskowo występuje w 10-20% i zazwyczaj dotyczy przypadków rodzinnych (dziedzicznych nowotworów nerek) 

 

Nowotwory obustronne (2-4% przypadków)  mogą występować synchronicznie (w jednym czasie) lub asynchronicznie (w różnym czasie) i występują częściej w przypadku raka brodawkowatego (jeden z podtypów raka nerki) i uwarunkowanych genetycznie nowotworach nerek (patrz: dziedziczne nowotwory nerek)1.

 

Oprócz tworzenia litych guzów rak nerki może tworzyć guzy lito- torbielowate lub rozwijać się w przegrodach torbieli nerkowych


Rak nerki szerzy się przez rozrost miejscowy, daje przerzuty naczyniami krwionośnymi i chłonnymi, a jedną z cech charakterystycznych tego nowotworu jest wrastanie do żył nerkowych i żyły głównej dolnej- ma to miejsce w 10% przypadków .

Jest nowotworem bardzo dobrze unaczynionym, co przejawia się w silnym wzmocnieniem guza w tomografii komputerowej po podaniu dożylnym kontrastu.2

 

Wyróżnia się trzy główne typy raka nerki:3

Rak Jasnokomórkowy- jest najczęstszym typem raka nerki. Rozpoznawany jest w 80-90% przypadków. Rokuje gorzej niż pozostałe dwa typy.

 

Rak Brodawkowaty- występuje w 10-15% przypadków

 

Rak Chromofobny- występuje w 4-5% przypadków

 

 

        Bibliografia :

           1.  Alan J. Wein, Louis R. Kavoussi et al. Campbell-Walsh Urology. – 10th ed. Chapter 49:Malignant Renal Masses

            2.  Nargund V.H., Raghavan D., Sandler M. Howard, Urological  Oncology,  Springer 2008, s. 263. 

       3.  Ljungberg B.,Bensalah K., Bex A., Canfield S., Dabestani S., Hofmann F., Hora M., Kuczyk M.A., Lam T., Marconi L., Merseburger A.S., Mulders P.F.A.,  Staehler M., Volpe A., Guidelines on Renal Cell Carcinoma, EAU 2013.

 

dodał: Mojurolog.pl, 23-11-2013, kategorie: Choroby

Do oceny stopnia zaawansowania raka nerki służy klasyfikacja TNM. Została wprowadzona Międzynarodową Unię Walki z rakiem i stosowana jest do oceny klinicznej nowotworów. Nazwa pochodzi od pierwszych liter słów:

-Tumor-guz

-Node- węzeł

-Metastases- przerzuty

Klasyfikacja TNM ocenia stopień wzrostu i naciekania raka w nerce i tkankach sąsiadujących (T), to czy i w jakim stopniu zajęte są węzły chłonne(N) oraz czy występują przerzuty odległe (M). Na podstawie skali TNM określa się stadium kliniczne nowotworu.

 

Skala TNM dla raka nerki  (Wytyczne EAU 2013)

 

T – Guz pierwotny

TX- Nie można ocenić guza pierwotnego

T0- Nie stwierdza się guza pierwotnego

T1- Nowotwór o największym wymiarze <7cm, ograniczony do nerki

      T1a- Nowotwór o największym wymiarze<4cm, ograniczony do nerki

      T1b- Nowotwór o największym wymiarze >4cm i nie więcej niż 7cm, ograniczony do nerki

T2- Nowotwór o największym wymiarze >7cm, ograniczony do nerki

      T2a- Nowotwór o największym wymiarze >7cm i nie więcej niż 10cm, ograniczony do nerki

      T2b- Nowotwór o największym wymiarze > 10cm, ograniczony do nerki

T3- Nowotwór z zajęciem dużych naczyń żylnych, z przerzutami do nadnercza lub naciekający tkanki okołonerkowe z wyłączeniem nacieku nadnercza po stronie zajętej nerki i bez przekraczania powięzi Geroty

      T3a- Nowotwór z makroskopowo stwierdzanym zajęciem światła żyły nerkowej lub jej dużych dopływów segmentalnych (zawierających w ścianie mięśniówkę) albo naciekający tkankę tłuszczową okołonerkową i/lub wnęki; ale bez przekraczania powięzi Geroty

      T3b- Nowotwór z makroskopowo stwierdzanym zajęciem światła żyły   głównej dolnej poniżej przepony

       T3c- Nowotwór z makroskopowo stwierdzanym zajęciem światła żyły   głównej dolnej powyżej przepony luba naciekający jej ścianę

T4- Nowotwór naciekający poza powięź Geroty w tym z zajęciem „przez ciągłość” nadnercza po stronie zajętej nerki

 

 

N – Okoliczne węzły chłonne

NX- Nie można ocenić okolicznych węzłów chłonnych

N0 - Nie stwierdza się przerzutów w okolicznych węzłach chłonnych

N1- Przerzut/y w pojedynczym regionalnym węźle chłonnym

N2- Przerzuty w więcej niż jednym węźle chłonnym

 

 

M- Przerzuty odległe

M0-Nie stwierdza się przerzutów odległych

M1 - Przerzut odległy

 

 

Kliniczne stopnie zaawansowania

 

Stopień I                   T1                    N0                    M0

 

Stopień II                 T2                    N0                    M0

 

Stopień III                 T3                    N0                    M0

                                 T1,T2,T3              N1                    M0

 

Stopień IV                 T4               każde N                M0

                                  każde T              N2                     M0

                                  każde T          każde N                M1

Bibliografia:

      1.  Ljungberg B.,Bensalah K., Bex A., Canfield S., Dabestani S., Hofmann F., Hora M., Kuczyk M.A., Lam T., Marconi L., Merseburger  A.S., Mulders P.F.A.,  Staehler M., Volpe A., Guidelines on Renal Cell Carcinoma, EAU 2013. Tab. 7, str. 21

 

dodał: Mojurolog.pl, 01-09-2013, kategorie: Bez kategorii

Aktualnie dzięki zwiększeniu dostępności do badań obrazowych (USG, KT, MRI) ponad 50% przypadków raka nerki rozpoznawanych jest przypadkowo w trakcie diagnostyki z przyczyn innych niż urologiczne.1-3 Stopień zaawansowania tak rozpoznanych guzów jest zazwyczaj niższy od przypadków objawowych.

 

Rak nerki przez długi czas może mieć skryty charakter i nie dawać żadnych objawów.  Objawy mogą być związane ze wzrostem miejscowym nowotworu, krwawieniem, zespołami paranowotworowymi lub przerzutami odległymi.

 

Najczęstszym objawem raka nerki jest krwiomocz- objaw ten może występować tylko okresowo.

 

Klasyczna triada objawów (krwiomocz, ból okolicy lędźwiowej i wyczuwalny w badaniu brzucha guz) obecnie występuje rzadko (6-10%) i świadczy o zaawansowaniu choroby.4

Każdy przypadek krwiomoczu, nawet pojedynczy epizod, powinien być dalej diagnozowany.

 

Mogą występować objawy niespecyficzne takie jak utrata masy ciała, gorączka czy nocne poty.

 

Zespoły paranowotworowe to zespół objawów występujących w przebiegu raka nerki u 1/3 pacjentów (ale także w przebiegu innych nowotworów).5 Objawy  wynikają z zaburzeń narządów i układów, które nie stanowią pierwotnego umiejscowienia nowotworu – nie są bezpośrednio zajęte przez nowotwór.

Najczęściej przyczyną jest nieprawidłowe wydzielanie różnych substancji przez komórki nowotworowe, które wywołują w organizmie chorego  zaburzenia metaboliczne i hormonalne prowadząc do wystąpienia określonych objawów.

 

Do najczęstszych zespołów paranowotworowych w raku nerki należą:

 

-nadciśnienie tętnicze

-wyniszczenie

-utrata masy ciała

-gorączka

-neuromiopatia

-skrobiawica

-podwyższone OB (czasami trzycyfrowy)

-niedokrwistość

-zaburzenia czynności wątroby

-podwyższony poziom wapnia w surowicy (wytwarzanie przez komórki guza substancji podobnej do parathormonu)

-nadmierna ilość czerwonych krwinek (zwiększone wytwarzaniem erytropoetyny przez nerkę)

 

 

Około 30% chorych na raka nerki w momencie rozpoznania  ma przerzuty odległe, które najczęściej lokalizują się w:6

 

        

-płucach (50-60%)

-kościach (30-40%)

-wątrobie (30-40%)

-węzłach chłonnych (30-40%)

-nadnerczach (20%)

-drugiej nerce (10%)

-mózgu (5%)

Bibliografia :

 

1. Volpe A, Jewett MAS. The natural history of small renal masses. Nature Clinical Practice Urology 2005 2(8) 384-390.

 2. Martinez-Pineiro L, Maestro MA Challenging the EAU Guidelines: Role of Biopsy and Management of Small Renal Tumours. European Urology Suplements 9 (2010) 450-453

 3. Thomas AA, Campbell SC Small renal masses: Toward more national treatment.

Cleveland Clinic Journal of Medicine 2011 78(8) 539-547.

 4. Ljungberg B., Cowan N., Hanbury D.C.,Hora M., Kuczyk M.A., Merseburger A.S., Mulders P.F.A., Patard J-J., Sinescu I.C. Guidelines on Renal Cell Carcinoma. EAU 2010

 5. Palapattu G.S., Kristo B., Rajfer  J., Paraneoplastic Syndromes in Urologic Malignancy: The Many Faces of Renal Cell Carcinoma, Reviews In Urology, Vol. 4 No. 4 2002  s.163-170.

 6. Griffin N., Gore M.E., Sohaib S.A., Imaging in Metastatic Renal Cell Carcinoma,  AJR 2007; 189: 360–370

dodał: Mojurolog.pl, 01-09-2013, kategorie: Bez kategorii