Mój urolog – portal urologiczny » rak pęcherza

Witamy na stronie Mój urolog
Portal powstaje z myślą o osobach z chorobami układu moczowo-płciowego. Aktualnie strona jest w trakcie budowy, systematycznie będą zamieszczane kolejne tematy. Czekamy na Państwa sugestie i uwagi. kontakt@mojurolog.pl Przed rozpoczęciem korzystania z serwisu proszę zapoznać się z regulaminem. Ewentualne pytania prosimy zadawać za pośrednictwem forum.

 

Przezcewkowa elektroresekcja guza pęcherza moczowego (TURBT, TURT)

 

Jest to metoda diagnostyczna i lecznicza w przypadku podejrzenia raka pęcherza moczowego.

 

Umożliwia wycięcie guza w całości lub częściowo (gdy nie można doszczętnie usunąć guza) i poddanie tkanki badaniu histopatologicznemu. Badanie tkanki guza pozwala postawić rozpoznanie raka pęcherza, określić jaki to typ, jak głęboko nacieka ścianę pęcherza moczowego i jaki jest  stopień jego złośliwości. Określenie tych cech ma kluczowe znaczenie dla dalszego postępowania.

Jeśli nowotwór rośnie powierzchownie (rak nieinwazyjny 75-85% ) TURBT jest zabiegiem leczniczym i  umożliwia całkowite usunięcie guza wraz z marginesem zdrowej tkanki. W przypadku potwierdzenia raka inwazyjnego (naciekającego mięśniówkę pęcherza)  pacjent po dodatkowych badaniach kwalifikowany jest do bardziej agresywnego leczenia, zazwyczaj do usunięcia pęcherza moczowego(cystektomia).   

 

Przebieg :

Zabieg TURBT jest wykonywany w znieczuleniu podpajęczym (określanym często przez pacjentów jako „znieczulenie w plecy”) lub rzadziej w znieczuleniu ogólnym. Pacjent leży  na plecach w pozycji ginekologicznej z nogami odwiedzionymi i ułożonymi na podpórkach. Przez cewkę moczową do pęcherza wprowadzony zostaje tzw. resektoskop – narzędzie wyposażone w układ optyczny i ruchomą pętlę tnącą oraz kanał przez który podaje się do pęcherza płyn płuczący. Po wypełnieniu pęcherza moczowego urolog ogląda wnętrze pęcherza i ocenia ile jest zmian podejrzanych o nowotwór oraz gdzie są umiejscowione. Następnie przy pomocy pętli tnącej usuwa te zmiany wraz z marginesem zdrowej tkanki pęcherza (o ile zaawansowanie guza na to pozwala). Kolejnym etapem zabiegu jest skoagulowanie (przyżeganie) krwawiących tkanek po wyciętym guzie. Po zakończeniu zabiegu do pęcherza wprowadzony zostaje cewnik moczowy.

 

Powikłania:

Jak podczas każdej operacji w trakcie TURBT jak i po zabiegu możliwe są powikłania. Do powikłań które należy brać pod uwagę decydując się na zabieg należą:

 

-perforacja ściany pęcherza moczowego i odbytnicy- wymagająca otwarcia brzucha i operacji naprawczej

-krwawienie w trakcie zabiegu, czasem trudne do opanowania, wymagające przetoczeń krwi, a w skrajnych przypadkach operacji otwartej.

-krwawienie po zabiegu- w zależności od nasilenia stosuje się leczenie zachowawcze (leki, stałe płukanie pęcherza), ale może również wymagać ponownego zabiegu i przetoczeń krwi.

-zastój moczu w nerce- w przypadku usuwania guzów zlokalizowanych w sąsiedztwie ujść moczowodów.

-infekcja układu moczowego

 

 

Po zabiegu:

Pobyt w szpitalu trwa zazwyczaj 1-4 dni- w zależności od rozległości zabiegu i stanu ogólnego pacjenta. Cewnik pęcherzowy usuwany jest w trakcie hospitalizacji lub kilka dni po zabiegu, podczas kontroli w Poradni Urologicznej. W poszczególnych przypadkach czas  ten może ulec wydłużeniu. Po TURBT przez kilka tygodni zaleca się oszczędzający tryb życia.

Po około 2-3 tygodniach pacjent otrzymuje wynik badania histopatologicznego, z którym powinien zgłosić się do swojego urologa. Lekarz na jego podstawie wyda dalsze zalecenia.

 

dodał: Mojurolog.pl, 30-11-2013, kategorie: Leczenie ,Operacje i zabiegi

 Objawy raka pęcherza moczowego

 

  •        Krwiomocz:

Najczęstszym objawem, który sprawia, że pacjenci zgłaszają się do lekarza jest pojawienie się krwi w moczu, szczególnie ze skrzepami.1  Najczęściej  krwiomocz jest niebolesny i nie towarzyszą mu inne objawy. W wielu przypadkach krwinki wykrywane są tylko w badaniu ogólnym moczu, gdy krew nie jest jeszcze widoczna w moczu gołym okiem.

 

Krwiomocz może mieć różne nasilenie, od nieznacznego „różowego” zabarwienia aż po oddawanie krwistego moczu w kolorze czerwonego wina. Masywny krwiomocz często prowadzi do gromadzenia się w świetle pęcherza skrzepów krwi blokując odpływ moczu i doprowadzając do jego zatrzymania – jest to tzw. tamponada pęcherza.

 

Każdy przypadek krwiomoczu wymaga konsultacji lekarskiej i wyjaśnienia jego przyczyny, nawet jeśli wystąpił tylko raz.

 

W przebiegu raka pęcherza krwiomocz może występować okresowo. Ilość krwi w moczu nie ma związku ze stopniem zaawansowania nowotworu.2

 

Krew w moczu może występować także w przebiegu innych chorób urologicznych m.in. w kamicy moczowej, rozroście prostaty, infekcjach ukł. moczowego.

 

 

  •      Objawy podrażnienia pęcherza:

Objawy tj. bolesne parcia na pęcherz, częste oddawanie moczu czy nawracające infekcje układu moczowego wymagają pogłębionej diagnostyki, gdyż mogą towarzyszyć chorobie nowotworowej pęcherza. Poszczególne objawy występują także w innych schorzeniach urologicznych m.in. w infekcji, kamicy moczowej, rozroście prostaty, pęcherzu nadreaktywnym, śródmiąższowym zapaleniu pęcherza i innych.

 

Bibliografia:

1. Babjuk  M., Burger  M., Zigeuner R., Shariat S., Van Rhijn B., Compérat E., Sylvester R., Kaasinen  E., Böhle A. ,  Palou J., Rouprêt M., Guidelines on Non-muscle-invasive Bladder Cancer (TaT1 and CIS), EAU 2013.

2.Polska Unia Onkologii. Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych-2013r. Rak Pęcherza moczowego s.353-368.

 

 

dodał: Mojurolog.pl, 27-08-2013, kategorie: Bez kategorii

Czynniki ryzyka

 

·Palenie tytoniu

Odpowiada za 60% przypadków raka u mężczyzn i 30% u kobiet. Palenie tytoniu zwiększa ryzyko zachorowania trzykrotnie.

 

·Narażenie zawodowe na substancje rakotwórcze

20-27% przypadków raka pęcherza wiąże się z narażeniem zawodowym, głównie na aminy aromatyczne. Są to  związki chemiczne stosowane w różnych gałęziach przemysłu m.in. w drukarstwie, obróbce żelaza i aluminium, produkcji farb , lakierów, przetwórstwie gazu, ropy naftowej.

 

·Przewlekły stan zapalny pęcherza moczowego/przewlekłe infekcje układu moczowego

Przewlekły stan zapalny wywołany infekcją, ciałem obcym lub kamicą pęcherza zwiększa ryzyko zachorowania.

 

·Radioterapia (naświetlania)

Przebyte naświetlania miednicy (np. z powodu raka szyjki macicy lub raka prostaty) zwiększają ryzyko rozwoju nowotworu. Rak pęcherza potrzebuje czasu by się rozwinąć dlatego największe ryzyko występuje u pacjentów napromienianych w młodym wieku.

 

·Chemioterapia cyklofosfamidem (lek stosowanym m.in. w chorobach autoimmunologicznych, przygotowaniu biorców szpiku) zwiększa ryzyko zachorowania.

 

·Przewlekły stan zapalny pęcherza/Przewlekłe infekcje ukł. moczowego

 

·Wywiad rodzinny- pacjenci, których krewni pierwszego stopnia zachorowali na raka pęcherza.

 

·Wiek- ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem. Najczęściej chorują pacjenci po 60 r.ż. Rak pęcherza u pacjentów <40r.ż. występuje rzadko (0,02-0,1%)

 

Profilaktyka

Działania profilaktyczne obejmują głównie zaprzestanie palenia tytoniu, unikanie narażenia na substancje rakotwórcze oraz stosowanie diety bogatej w owoce i warzywa, które są bogatym źródłem antyoksydantów.

 

 

Bibliografia:

1.Polska Unia Onkologii. Zalecenia postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w nowotworach złośliwych-2013r. Rak Pęcherza moczowego s.353-368.

2.Alan J. Wein, Louis R. Kavoussi et al. Campbell-Walsh Urology. – 10th ed. Chapter 80  Urothelial Tumors of the Bladder

3.Nargund V.H., Raghavan D., Sandler M. Howard, Urological  Oncology,  Springer 2008

4. Babjuk  M., Burger  M., Zigeuner R., Shariat S., Van Rhijn B., Compérat E., Sylvester R., Kaasinen  E., Böhle A. ,  Palou J., Rouprêt M., Guidelines on Non-muscle-invasive Bladder Cancer (TaT1 and CIS), EAU 2013.

dodał: Mojurolog.pl, 27-08-2013, kategorie: Choroby

 

 

Rak pęcherza jest najczęstszym nowotworem układu moczowego. W Polsce w 2009r. zdiagnozowano go u 6089 osób.1Ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem. Szczyt zachorowań to 7 dekada życia. Rzadko występuje poniżej 40 r.ż. Mężczyźni chorują 3-4 razy częściej niż kobiety (m.in. z powodu częstszego narażenia na dym tytoniowy i substancje rakotwórcze).2U kobiet częściej występuje postać naciekająca nowotworu.

Najczęstszym typem jest rak przejściowonabłonkowy, stanowi 95% przypadków inne typy występują rzadko.

Ok. 75-85% przypadków raka pęcherza to nowotwory  „powierzchowne”, ograniczone do śluzówki lub błony podśluzowej pęcherza moczowego.3W tych przypadkach możliwe jest przez cewkowe usunięcie guza wraz z marginesem zdrowej tkanki podczas zabiegu elektroresekcji (TURT). Pozostałe przypadki to rak inwazyjny, naciekający warstwę mięśniową pęcherza, który może rozrastać się poza pęcherz oraz dawać przerzuty odległe.  

 

 

Bibliografia:

1.www.onkologia.org.pl

2.Alan J. Wein, Louis R. Kavoussi et al. Campbell-Walsh Urology. – 10th ed. Chapter 80  Urothelial Tumors of the Bladder

3.Nargund V.H., Raghavan D., Sandler M. Howard, Urological  Oncology,  Springer 2008

 

dodał: Mojurolog.pl, 27-08-2013, kategorie: Choroby

 

U kogo usuwa się pęcherz moczowy?

 

Jest metodą leczenia raka pęcherza moczowego naciekającego warstwę mięśniową pęcherza moczowego, a także mniej zaawansowanych nowotworów „powierzchownych” o wysokim stopniu złośliwości (G3), wieloogniskowych, często nawracających i po nieskutecznym uzupełniającym leczeniu wlewkami dopęcherzowymi. Usunięcie pęcherza może być traktowane również jako zabieg paliatywny u pacjentów u których wystąpiły powikłania nowotworu: przetoki, dolegliwości bólowe czy nawrotowy krwiomocz.

 

Jak rozległa jest operacja?

 

Jest to jedna z najbardziej rozległych i skomplikowanych operacji urologicznych. Obejmuje usunięcie pęcherza moczowego oraz odtworzenie ciągłości dróg moczowych poprzez stworzenie zastępczego sposobu odprowadzenia moczu. 

 

Cystektomia radykalna u mężczyzn obejmuje usunięcie pęcherza moczowego wraz z prostatą i pęcherzykami nasiennymi, a u kobiet  usunięcie pęcherza wraz z macicą i przydatkami. U wszystkich pacjentów usuwany jest wyrostek robaczkowy. W trakcie operacji usuwa się także odpowiednie węzły chłonne.

 

Przygotowanie do operacji:

 

W przypadku gdy pacjent  choruje przewlekle przed operacją mogą być konieczne dodatkowe konsultacje i badania specjalistyczne ( kardiolog, diabetolog, endokrynolog itp.).  Miesiąc przed planowanym zabiegiem zaleca się stosowanie diety bogato białkowej i wysokoenergetycznej by „na zapas” nasycić organizm składnikami odżywczymi. Przed operacją lekarz uzgadnia z pacjentem metodę odprowadzenia moczu, która zostanie zastosowana po usunięciu pęcherza (szczegóły w dalszej części). Wybór metody zastępczego odprowadzenia moczu po usunięciu pęcherza (wstawka jelitowa Brickera, zastępczy pęcherz jelitowy, wyłonienie moczowodów w skórze)  uzależniona jest od stopnia zaawansowania choroby, stanu ogólnego pacjenta oraz jego zdolności do późniejszej obsługi i pielęgnacji danego typu odprowadzenia moczu. Należy jednak pamiętać, że w czasie operacji może zaistnieć konieczność zastosowania innej metody niż uzgodniona wcześniej  np. ze względu na warunki anatomiczne pacjenta.  W przypadku gdy  planuje się wyłonienie stomii moczowej (urostomii), przed operacją ustala się miejsce na brzuchu, w którym będzie znajdować się stomia- najczęściej po prawej stronie brzucha, poniżej pępka.  Przed operacją pacjent powinien zapoznać się również z podstawowym rodzajem sprzętu urostomijnego i zostać wstępnie przeszkolonym  jak z niego korzystać.

 

 

 

 Przebieg operacji:

 

Operacja może być wykonana metodą klasyczną (zazwyczaj) lub laparoskopową (z użyciem narzędzi i kamery wprowadzanych do brzucha przez niewielkie nacięcia). Zazwyczaj operacja trwa od 4 do 6 godzin w zależności od warunków operacyjnych i planowanej metody odprowadzenia moczu (wstawka jelitowa Brickera, zastępczy pęcherz jelitowy, wyłonienie moczowodów w skórze).
W metodzie klasycznej skórę i mięśnie nacina się w linii środkowej powyżej pępka aż do spojenia łonowego. W pierwszej fazie usuwa się odpowiednie węzły chłonne. Następnie u mężczyzn usuwa się pęcherz moczowy wraz z prostatą i pęcherzykami nasiennymi ,a u kobiet pęcherz wraz z macicą i przydatkami. U wszystkich pacjentów usuwany jest wyrostek robaczkowy. Niekiedy w przypadku bardzo zaawansowanych nowotworów może być konieczne usunięcie dodatkowych narządów lub ich fragmentów np. odbytnicy.

 

Po usunięciu pęcherza moczowego zespół operacyjny przystępuje do wytworzenia zastępczego systemu odprowadzania moczu. O zastępczych systemach odprowadzania moczu przeczytają państwo w dalszej części.Operację kończy czasowe pozostawienie drenów (rurki z miękkiego plastiku, przez które wypływa gromadząca się w brzuchu wydzielina) i cienkich cewników w moczowodach, które zabezpieczają drożność moczowodów oraz zapewniają lepsze gojenie odprowadzając mocz na zewnątrz do czasu wstępnego wygojenia.

 

Przebieg pooperacyjny:

 

Po operacji pacjent otrzymuje leki i płyny dożylnie i stopniowo powraca do jedzenia i picia. Pielęgnuje się ranę pooperacyjną oraz stopniowo usuwa dreny  oraz cewniki zabezpieczające zespolenie jelita i moczowodów (zazwyczaj 8-12 doba). W przypadku wstawki Brickera czy wyłonienia moczowodów na skórę brzucha pacjent uczy się pielęgnacji urostomiii i skóry oraz wymiany worków, by w chwili wypisu ze szpitala móc samodzielnie pielęgnować urostomię. W przypadku pacjentów z pęcherzem wytworzonym z jelita jelitowym pacjent na nowo musi nauczyć się oddawać mocz(szczegóły w części: zastępcze metody odprowadzania moczu).  Szwy skórne usuwa się ambulatoryjnie w poradni.

 

 

 

Powikłania:

 

Usunięcie pęcherza moczowego jest rozległą operacją na układzie moczowym, pokarmowym i limfatycznym, i wiąże się z możliwością wystąpienia poważnych powikłań. Śmiertelność okołooperacyjna wynosi ok. 3%. Powikłania ze względu na czas występowania można podzielić na 3 grupy:

 

Powikłania śródoperacyjne:

 

·         Krwawienie- najczęstsze powikłanie. Średnia utrata krwi wynosi od 600 do 1700ml i może wymagać transfuzji w celu uzupełnienia utraconej krwi. 

 

·         Uszkodzenie jelit, naczyń krwionośnych, nerwów i narządów sąsiednich wymagające dodatkowego leczenia np. czasowego wyłonienia stomii.

 

 

 

Wczesne powikłania pooperacyjne:

 

·         Przedłużone gojenie rany pooperacyjnej ( częstość-brak danych)

 

 

 

·         Rozejście się zespolenia jelit owego po pobraniu fragmentu z którego wykonuje się odprowadzenie moczu -wstawkę Brickera, pęcherz jelitowy ( częstość-brak danych)

 

·         Zakażenie układu moczowego  0-12,8%

 

·         Zakażenie rany pooperacyjnej 0-15%

 

·         Pooperacyjne krwawienie 0-9%

 

·         Posocznica 0-9%

 

·         Zapalenie jelit, biegunka  0-8%

 

·         Przeciek moczu 0-8%

 

·         Zapalenie płuc 0-7,8%

 

·         Niedrożność jelit 0-7%

 

·         Ostra niewydolność nerek 0-7%

 

·         Zatorowość płucna 0-6%

 

·         Zakrzepica żylna 0-5,3%

 

·         Zawał serca 0-4%

 

·         Powstanie przetoki 0-4%

 

·         Krwawienie z przewodu pokarmowego 0-1,3%

 

·         Martwica/zwężenie urostomii 0-1,7%

 

·         Zapalenie otrzewnej 0-0,8%

 

 

 

Późne powikłania pooperacyjne- mogą wystąpić nawet kilka lat po operacji

 

·         Infekcje układu moczowego

 

·         Zwężenie Stomil

 

·         Niedrożność jelit

 

·         Zaburzenia w odpływie moczu z nerek

 

·         Zwężenie moczowodów

 

·         Uszkodzenie urostomii lub zbiornika jelitowego

 

·         Zaleganie śluzu jelitowego w urostomii lub zbiorniku jelitowym

 

·         Zwrotne wchłanianie moczu ze zbiornika jelitowego

 

·         Przepuklina w okolicy stomii

 

·         Wypadnięcie stomii

 

 

 

 

 

 Zastępcze metody odprowadzania moczu po usunięciu pęcherza moczowego:

 

Istnieje kilka sposobów odprowadzania moczu po usunięciu pęcherza moczowego. Wybór jednego z nich powinien być uzgodniony z pacjentem przed zabiegiem operacyjnym i uzależniony od stanu ogólnego pacjenta, wieku i szacowanego czasu przeżycia, warunków anatomicznych oraz tego czy pacjent będzie w stanie poradzić sobie z jego obsługą.  Należy ponownie podkreślić, że w trakcie  w trakcie operacji może zaistnieć konieczność wytworzenia innego systemu niż wcześniej uzgodniony.

 

 

 

Metody odprowadzenia moczu:

 

1.        Wstawka jelitowa Brickera – jest to najczęściej stosowany sposób odprowadzenia moczu. Wytwarzany jest z krótkiego fragmentu jelita cienkiego, do jednego końca przyszyte zostają końce moczowodów, drugi koniec wyłania się na brzuchu w postaci stomii (urostomii).

 

Wstawka Brickera nie gromadzi moczu jak pęcherz moczowy. Mocz z wytworzonej stomii spływa w sposób ciągły do specjalnego worka na mocz przyklejanego po skóry. Zaletą tej metody jest stosunkowa prostota obsługi, która polega na opróżnianiu i zmianie worków oraz pielęgnacji skóry wokół stomii.  Do wad należą stały wypływ moczu (konieczność stałego noszenia worka na mocz przyklejonego do skóry).

 

 

 

2.        Jelitowy pęcherz zastępczy (ortotopowy pęcherz zastępczy)

 

Jest to najbardziej skomplikowany sposób odprowadzenia moczu. Z odcinka jelita wytwarza się  szczelny zbiornik na kształt pęcherza, do którego z jednej strony wszczepia się moczowody, a drugiej łączy się go z cewką moczową.  Istnieje wiele wariantów takiego zbiornika. Pęcherz jelitowy umieszcza się w miejscu usuniętego pęcherza moczowego. Ten typ odprowadzenia moczu zapewnia pacjentowi prawie normalne oddawanie moczu. Należy  jednak pamiętać, że zbiornik jelitowy znacząco różni się od prawdziwego pęcherza. Nie jest unerwiony i pacjent nie będzie odczuwał typowego parcia na pęcherz w momencie jego wypełnienia. Zbiornik nie posiada również mięsni które w trakcie moczu będą powodować jego obkurczanie i wypychanie moczu na zewnątrz. Dlatego należy regularnie opróżniać pęcherz jelitowy co 3-4 godziny oraz nauczyć się specjalnego sposobu jego opróżniania z wykorzystaniem mięśni brzucha i opukiwania. Opanowanie obsługi pęcherza jelitowego wymaga początkowo cierpliwości i silnej motywacji pacjenta. Istotne znaczenie w kwalifikacji pacjenta do tej metody odprowadzenia moczu ma jego stan psychiczny, wiek, choroby towarzyszące oraz samodzielność. Pęcherza jelitowego nie wykonuje się o pacjentów w zaawansowanym wieku, z chorobami otępiennymi i innymi, które zaburzają zdolności manualne, gdyż tacy pacjenci nie poradzą sobie z jego obsługą i będą narażeni na powikłania.

 

 

 

3.        Szczelny zbiornik jelitowy

 

Z odcinka jelita wytwarza się  szczelny zbiornik na kształt pęcherza, do którego z jednej strony wszczepia się moczowody a koniec wyłania się na skórze brzucha w postaci Stomil.  Stomia moczowa (urostomia) posiada specjalną zastawkę zapobiegającą wypływaniu moczu. Pacjent opróżnia taki zbiornik za pomocą cewnika moczowego. 

 

 

 

4.        Ureterocutaneostomia obustronna (wyłonienie moczowodów na skórze brzucha)

 

Jest to najprostsza metoda wyprowadzenia moczu u pacjentów po cystectomii. Po wycięciu pęcherza moczowego moczowody wyłania się i przyszwa do skóry brzucha, po obu stronach pępka. Mocz spływa w sposób ciągły do specjalnych worków przyklejanych do skóry. Jest to metoda stosowana zazwyczaj u pacjentów z zaawansowanym nowotworem (cystectomia paliatywna) u których nie można wytworzyć wstawki jelitowej Brickera. Jest metodą mniej obciążająca pacjenta, gdyż nie ma konieczności przerywania ciągłości jelit i późniejszego ich zespalania. Powikłania najczęściej dotyczą zwężania się wszczepianych w skórę moczowodów, a konieczność utrzymywania w moczowodach cienkich cewników obniża komfort życia pacjenta.

 

 

dodał: Mojurolog.pl, 03-08-2013, kategorie: Operacje i zabiegi