Mój urolog – portal urologiczny

Witamy na stronie Mój urolog
Portal powstaje z myślą o osobach z chorobami układu moczowo-płciowego. Aktualnie strona jest w trakcie budowy, systematycznie będą zamieszczane kolejne tematy. Czekamy na Państwa sugestie i uwagi. kontakt@mojurolog.pl Przed rozpoczęciem korzystania z serwisu proszę zapoznać się z regulaminem. Ewentualne pytania prosimy zadawać za pośrednictwem forum.

 

Co to jest prostata?

 

Prostata zwana również gruczołem  krokowym lub sterczem stanowi element męskiego układu moczowo-płciowego. Położona jest pod pęcherzem moczowym i otacza cewkę moczową(tzw. sterczowy odcinek cewki moczowej). Tylna powierzchnia prostaty przylega do odbytnicy, dzięki czemu jest łatwo dostępna w badaniu palcem przez odbytnicę (badanie per rectum).

 

Zadaniem prostaty jest wytwarzanie wydzieliny wchodzącej w skład płynu nasiennego, zapewniającego  żywotność plemnikom i właściwe upłynnienie ejakulatu (spermy). Zdrowy gruczoł krokowy u ok. 30 letniego mężczyzny ma objętość 12-20ml i wielkość kasztana.

 

Prostata w zbudowana jest z tkanki gruczołowej(70%) i włóknisto-mięśniowego zrębu(30%) tworzonego  przez włókna kolagenowe i mięśnie gładkie.

 

Anatomicznie prostata  została podzielona na 3 strefy:

 

1.Obwodową- stanowiącą 70% gruczołu, dominuje w niej tkanka gruczołowa i to w tej strefie najczęściej rozwija się rak prostaty.

 

2. Centralną-  w tej strefie rozwija się 1-5% nowotworów prostaty.

 

3. Przejściową-  strefa ta zlokalizowana w okolicy cewki moczowej, w niej rozwija się łagodny rozrost prostaty. W tej strefie powstaje również ok. 20% nowotworów prostaty.

 

dodał: Mojurolog.pl, 23-01-2015, kategorie: Choroby

Co to jest przerost prostaty (łagodny rozrost prostaty)?

 

Łagodny rozrost prostaty potocznie nazywany  jest przerostem prostaty. Choroba występuje zazwyczaj u mężczyzn po 40 roku życia. Powiększenie prostaty stwierdza się u 50% mężczyzn powyżej tego wieku, a u połowy z nich występują objawy choroby. Częstość występowania choroby rośnie wraz z wiekiem, a przykre dolegliwości obniżają znacząco komfort życia pacjentów.

 

W prostacie wraz z wiekiem dochodzi do rozrostu komórek  w tzw. strefie przejściowej, która znajduje się w bliskości z cewką moczową. Powoduje to ucisk i przewężenie  cewki moczowej.

 

Zmiany w gruczole krokowym (prostacie) wpływają negatywnie na funkcję pęcherza moczowego. W początkowej fazie dolegliwości powiększona prostata tworzy przeszkodę w odpływie moczu co powoduje konieczność silniejszego kurczenia się pęcherza (mięśnia wypieracza) by pokonać tę przeszkodę.

Wraz z upływem czasu powstają  negatywne zmiany w budowie i funkcji pęcherza moczowego. Dochodzi  do pogrubienia  ścian pęcherza moczowego, powstawania  beleczek (przerośnięte włókna mięśniowe), uchyłków, w których na stałe zalega mocz, oraz  zaburzeń unerwienia. Mięsień wypierający mocz z czasem nie jest w stanie pokonać przeszkody w odpływie moczu i dochodzi do zalegania moczu . Zalegający mocz sprzyja zakażeniom i tworzeniu kamieni w pęcherzu moczowym. W skrajnych przypadkach dochodzi do zalegania moczu w nerkach, rozwoju niewydolności nerek  i mocznicy.

 

Przyczyny  rozrostu prostaty nie zostały do końca wyjaśnione.  Rozrost komórek  prostaty może być wywołany nadmierną stymulacją komórek do podziału i/lub zaburzeniem procesu ich naturalnej śmierci prowadzącym do nadmiernego ich gromadzenia. Dochodzi do tego pod wpływem różnych substancji (androgenów, estrogenów, czynników wzrostu, neurotransmiterów). Na występujące objawy wpływ mają również istnienie w prostacie procesu zapalnego oraz zmiany w budowie i funkcji pęcherza moczowego związane z wiekiem.

 

Czynniki ryzyka:

 

  • czynniki genetyczne
  • wiek- wraz z wiekiem rośnie częstość występowania
  • czynniki hormonalne
  • dieta i styl życia szczególnie dieta bogata w tłuszcze zwierzęce, siedzący tryb życia, nadmierna ilość alkoholu

 

dodał: Mojurolog.pl, 23-01-2015, kategorie: Choroby

Objawy przerostu prostaty:

 

Objawy łagodnego rozrostu prostaty można podzielić na 3 grupy wymienione poniżej. Wielkość prostaty nie koreluje z nasileniem objawów.

 

Objawy podrażnieniowe:

  • częste oddawanie moczu w dzień
  • częste oddawanie moczu w nocy (nocturia)
  • pilna potrzeba oddania moczu zmuszająca do poszukiwania toalety (parcia naglące)
  • nietrzymanie moczu

 

Objawy występujące podczas oddawania moczu:

  • wyczekiwanie na rozpoczęcie oddawania moczu
  • słaby, cienki, przerywany strumień moczu
  • wydłużenie czasu oddawania moczu
  • wykapywanie moczu pod koniec oddawania moczu
  • konieczność używania tłoczni brzusznej by poprawić strumień moczu

 

Objawy występujące po oddaniu moczu:

  • uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza moczowego i potrzeba ponownego oddania moczu po krótkim czasie
  • wykapywanie moczu po oddaniu moczu
dodał: Mojurolog.pl, 23-01-2015, kategorie: Choroby ,Objawy

Diagnostyka przerostu prostaty(łagodnego rozrostu prostaty):

 

Rozmowa z urologiem: lekarz na podstawie rozmowy ustali objawy, ich nasilenie oraz choroby towarzyszące mogące mieć wpływ na nasilenie dolegliwości. Istotne są również stosowane przez pacjenta leki i przebyte operacje.

 

Badanie per rectum: Badanie palcem przez odbytnicę jest podstawowym badaniem urologicznym wykonywanym u mężczyzn w trakcie diagnostyki chorób prostaty.

 

Pacjent  badany jest w pozycji kolankowo-łokciowej, na stojąco w pochyleniu lub rzadziej na plecach w pozycji na wznak z nogami zgiętymi w stawach kolanowych.  Lekarz przed badaniem ocenia okolice odbytu szukając ewentualnych  patologii (m.in. zmian skórnych, żylaków odbytu)

 

W trakcie badania  ocenia  szacunkowo wielkość prostaty, jej kształt, granice, powierzchnię, konsystencję w poszukiwaniu miejsc o wzmożonej spoistości, przestrzeni płynowych, twardych guzków czy zatartych granic gruczołu.

 

Badanie obejmuje także ocenę bolesności prostaty (normalnie niebolesna) oraz ocenę odbytnicy pod kątem zmian nowotworowych, dużych przetok i obecności krwi w stolcu.  Badanie per rectum  u zdrowego mężczyzny nie powinno być bolesne. W trakcie badania pacjent może odczuwać wzmożone parcie i potrzebę oddania moczu.

 

Badanie ogólne moczu: Pozwala wykluczyć aktywną infekcję układu moczowego oraz obecność krwi w moczu.

 

Badanie poziomu PSA w surowicy krwi

 

Badanie USG przezbrzuszne: Pozwala ocenić:

 

  • szacunkową wielkość prostaty ( dokładniejsze jest usg przeodbytnicze)

 

  • kształt prostaty (wielkość 3-płata prostaty i stopień jego wpuklenia do pęcherza)

 

  • ilość moczu zalegającego w pęcherzu moczowym po oddaniu moczu

 

  • grubość ścian pęcherza moczowego i inne cechy takie jak beleczkowanie czy uchyłki pęcherza- świadczące o  długotrwałym utrzymywaniu się przeszkody w odpływie moczu

 

  • stan nerek- nieleczony rozrost prostaty może powodować zastój moczu w nerkach i nawracające infekcje, prowadząc  w  skrajnych przypadkach niewydolności nerek

 

  • obecność kamicy pęcherza moczowego – może nasilać objawy

 

  • obecność guza pęcherza- mogącego powodować część objawów kojarzonych z rozrostem prostaty

 

Badanie przezbrzuszne nie służy do dokładnej oceny struktury gruczołu krokowego, jest badaniem orientacyjnym, lecz w większości przypadków wystarczającym wstępnej oceny i kontroli pacjenta w trakcie leczenia.

 

Badanie USG przez odbytnicze (TRUS): nie jest to badanie wykonywane rutynowo w rozroście prostaty. Pozwala na dokładniejszy pomiar gruczołu krokowego i ocenę jego budowy.

 

Uroflowmetriabadanie pozwala na pomiar tempa przepływu moczu prze cewkę moczową w trakcie oddawania moczu. Pacjent zostaje poproszony o oddanie moczu do specjalnego urządzenia. Urządzenie  pomiarowe pozwala na określenie maksymalnego i średniego przepływu moczu przez cewkę na sekundę (Qmax), ilości oddanego moczu i czasu potrzebnego na opróżnienie pęcherza. Urządzenie przedstawia te wszystkie wartości w postaci  wykresu. Konieczne jest wykonanie kilku pomiarów. Objętość oddanego moczu powinna być większa niż 150ml by badanie było wiarygodne, a pęcherz opróżniony w sposób w jaki pacjent zazwyczaj  go opróżnia.

 

Ocena nasilenia objawowów przerostu prostaty:

 

IPSS - Międzynarodowa skala punktowa objawów towarzyszących
chorobom gruczołu krokowego.

Krótka ankieta pozwalająca ustalić nasilenie objawów spowodowanych przez łagodny rozrost gruczołu krokowego (BPH).  Składa się z 7 pytań dotyczących  oddawania moczu, w których pacjent określa w skali od 0(nigdy) do 5 (prawie zawsze) występowanie następujących objawów:

- niecałkowite opróżnianie pęcherza moczowego

- częstomocz

- przerywany strumień moczu

- parcia naglące (nagła konieczność oddania moczu)

- słaby strumień moczu

- oddawanie moczu z pomocą parcia brzuchem

- nocturia (oddawanie moczu w nocy)

 

Suma punktów świadczy pośrednio o nasileniu dolegliwości, im większa suma punktów tym dolegliwości są większe.  Stopień nasilenia objawów wg punktacji:

0-7 punktów- objawy o niewielkim nasileniu

8-19 punktów- umiarkowane nasilenie objawów

20-35 punktów-znaczne nasilenie objawów

 

Dzienniczek  mikcji: jest to prosta tabelka w której pacjent notuje ilość spożywanych płynów (także płynnych pokarmów np. zupy), ilość oddanego moczu ,częstość wizyt w toalecie, epizody parć naglących. Powinien być prowadzony przez kilka dni (minimum 2-3dni). W trakcie wizyty u urologa pozwala lekarzowi na dokładniejsze określenie objawów i stopnia ich nasilenia. (wzór dzienniczka).

dodał: Mojurolog.pl, 23-01-2015, kategorie: Choroby ,Diagnostyka

 

Badanie ogólne moczu jest jednym z najczęściej zlecanych badań laboratoryjnych w praktyce lekarskiej.  Pozwala wykryć niektóre choroby( cukrzyca, choroby wątroby i dróg żółciowych, choroby nerek, nowotwory układu moczowego) w okresie gdy nie dają jeszcze innych objawów. W laboratorium mocz oceniany jest pod kątem właściwości fizyko-chemicznych oraz  zawartości  różnych  komórek i kryształów.

 

Najlepszy mocz do badania ogólnego to mocz ze środkowego strumienia pobrany rano po nocnym odpoczynku. W niektórych przypadkach wykorzystuje się mocz przygodny.  Pojemnik do badania dostępny jest w aptekach. U kobiet krótko przed i po miesiączce badanie ogólne moczu może być niemiarodajne.

 

 

Badanie ogólne moczu- wartości prawidłowe: (Algorytmy diagnostyczne w praktyce lekarza rodzinnego red. Andrzej Steciwko  U&P 2006 str. 100)

 

Barwa:  jasnożółta (słomkowa)

Wygląd: przejrzysty

pH: 4,5-8,0 (średnio 6,0)

Gęstość względna(ciężar właściwy) 1,005-1,030

Białko: nieobecne

Ciała ketonowe: nieobecne

Cukier (glukoza): nieobecny

Erytrocyty: nieobecne

Badanie mikroskopowe osadu:

Erytrocyty: 0-5

Leukocyty: 0-5

Bakterie: nieobecne

Wałeczki: szkliste 0-4

 

 

Nieprawidłowości w badaniu ogólnym moczu i ich najczęstsze przyczyny:

 

Barwa:

Kolor moczu  uzależniony jest od stopnia nawodnienia, zdolności nerek do zagęszczania moczu,  a także substancji  w nim zawartych. Spożywane jedzenie, napoje oraz leki wpływają  na zabarwienie moczu.

 

Przejrzystość:

Prawidłowo mocz jest klarowny. Zmętnienie spowodowane może być zawartymi w moczu m. in. krwinkami białymi  i czerwonymi, bakteriami, grzybami, ropą, składnikami mineralnymi (fosforany, moczany) i organicznymi (tłuszcz, chłonka, stolec) . Kontrast stosowany w trakcie badań obrazowych również  może przejściowo powodować zmętnienie moczu.

 

Ciężar właściwy:

Główne czynniki wpływające na ciężar właściwy moczu to stan nawodnienia pacjenta i wydolność  jego nerek. Ciężar właściwy moczu wzrasta m.in. w odwodnieniu  i nadmiernej utracie płynów (gdy osoba wymiotuje, ma biegunkę lub gorączkę), w cukrzycy, niedoczynności nadnerczy, po podaniu środków kontrastowych stosowanych w badaniach obrazowych.  Ciężar właściwy zmniejsza się natomiast m.in.  wraz z wiekiem, po wypiciu dużej ilości płynów, nawadnianiu dożylnym, w chorobach nerek, moczówce prostej.

 

pH

pH moczu zależy od diety oraz stanu narządów takich jak nerki, wątroba i płuca. Zachodzące w nich procesy metaboliczne mają wpływ na równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Stosowanie diety bogatej w białko sprzyja zakwaszeniu moczu (obniża pH), natomiast dieta jarska (wegetariańska) wpływa na podwyższenie pH.

Inne przyczyny  zmian pH:

Obniżenie pH (zakwaszenie): kwasica (metaboliczna, oddechowa), niektóre leki , gorączka, cukrzyca, głodzenie.

Wzrost pH (alkalizacja): zakażenia dróg moczowych , nadczynność przytarczyc, choroby nerek,  zasadowica (metaboliczna i oddechowa).

 

Białko:

 

Prawidłowo do moczu wydalane jest  do 150 mg białka dziennie. Obecność większej ilości określana jest jako białkomocz (proteinuria). Białkomocz wymaga pogłębionej diagnostyki . Często jest przemijający, towarzysząc  infekcji, ale utrzymujący się białkomocz może być objawem poważnej choroby układowej.

 

Przyczyny obecności białka w moczu:

-nadciśnienie tętnicze

-cukrzyca

-zakażenie układu moczowego

-gorączka

-uszkodzenie cewek nerkowych

-odmiedniczkowe zapalenie nerek

-ćwiczenia fizyczne

-ostre i przewlekłe zapalenie kłębuszków nerkowych

-szpiczak mnogi

-stan przedrzucawkowy

-skrobiawica

-toczeń układowy

 

Glukoza:

Glukoza normalnie nie jest obecna w moczu.  Pojawia się w nim gdy ze względu na wysoki poziom glukozy we krwi nerki filtrując krew nie są w stanie wchłonąć jej z powrotem.  Przyczynami  mogą być: cukrzyca, choroby wątroby i trzustki, zaburzenia endokrynologiczne, zespół Fanconiego

 

Ciała ketonowe:

Ketony powstają w wyniku metabolizmu tłuszczy i normalnie nie są obecne w moczu.  Przyczynami  ich pojawienia się mogą być: cukrzyca, głodzenie (także anorexia, bulimia, alkoholizm), dieta uboga w węglowodany, dieta bogata w tłuszcze , wysiłek fizyczny, ciąża , choroby genetyczne, Zespół Fanconiego .

 

Bilirubina: prawidłowy mocz nie zawiera bilirubiny.

Pojawienie się bilirubiny w moczu  stwierdza się w chorobach wątroby, niedrożności dróg żółciowych i  cholestazie wewnątrzwątrobowej.

 

 

Urobilinogen: 

Powstaje w jelicie z bilirubiny pod wpływem bakterii. Z jelita zostaje wchłonięty do krwioobiegu i częściowo wydalony z moczem. U osób zdrowych urobilinogen znajduje się w moczu w niewielkich ilościach (<1mg/dl)

Wzrost jego wydalania obserwuje się w żółtaczce hemolitycznej, stanach zapalnych i marskości wątroby.

 

Azotyny:  prawidłowy mocz nie zawiera azotynów

Obecność azotynów w moczu wskazuje na zakażenie układu moczowego bakteriami, które posiadają zdolność przekształcania związków azotowych zawartych w moczu w azotyny (Escherichia coli, Klebsiella, Enterobacter, Proteus, Staphylococcus i Pseudomonas).  Brak azotynów w moczu nie oznacza, że infekcji nie ma, gdyż tylko część bakterii posiada taką zdolność.

 

Erytrocyty (czerwone krwinki):

Pojawienie się krwinek w moczu może mieć różne przyczyny, ale zawsze wymaga diagnostyki i w pierwszej kolejności  należy wykluczyć  chorobę nowotworową.

 

Przyczyny obecności krwinek czerwonych w moczu:

 

- Zanieczyszczenie próbki moczu krwią miesiączkową

-Kamica układu moczowego (kamica nerek, moczowodu, pęcherza moczowego)

-Zakażenia układu moczowego

-Nowotwory układu moczowego i sąsiednich narządów

-Rozrost (przerost) prostaty

-Zaburzenia krzepnięcia (w tym także stosowanie i przedawkowanie leków przeciwzakrzepowych)

-Choroby zapalne nerek

-Torbiele nerek

-Uraz

-Endometrioza

-Leki: m.in. penicyliny, leki przeciwzapalne i przeciwbólowe, przeciwzakrzepowe

-Krwiomocz po cewnikowaniu pęcherza moczowego

-Przebyta radioterapia narządów miednicy (macicy, pęcherza, jelita grubego etc.)

 

 

Leukocyty:

Leukocyty (białe krwinki) są stałym elementem moczu . Prawidłowo ich liczba wynosi 0-5 w polu widzenia w badaniu mikroskopowym. Ich zwiększona liczba wskazuje na toczący się w drogach moczowych stan zapalny.  Gdy w moczu występuje duża ilość leukocytów powodująca jego zmętnienie to taki stan nazywa się ropomoczem.  Leukocyty w moczu najczęściej pojawiają się w przebiegu zakażenia układu moczowego. Należy pamiętać jednak, że leukocyty w moczu pojawiają się także w przebiegu innych, nie związanych z infekcją  chorób układu moczowego, chorób jamy brzusznej i narządów rodnych.

 

 

Wałeczki:

Prawidłowo w  moczu mogą być obecne wyłącznie pojedyncze wałeczki szkliste. Obecność innych typów wałeczków świadczy o chorobie nerek. Rodzaj wałeczków stwierdzanych w moczu pomaga w ustaleniu rodzaju patologii.

 

Rodzaje wałeczków i związane z nimi nieprawidłowości: (Urinalysis: A Comprehensive  Review AFP Vol .71, No 6,  2005 Tab.6)

 

 

Wałeczki szkliste:

- pojedyncze norma

- odmiedniczkowe zapalenie nerek

- przewlekła choroba nerek

 

Wałeczki  erytrocytowe:

- kłębuszkowe zapalenie nerek

- mogą być normą u pacjentów uprawiających sporty kontaktowe

 

Wałeczki leukocytarne:

-odmiedniczkowe zapalenie nerek

- kłębuszkowe zapalenie nerek

- śródmiąższowe zapalenie nerek

 

Wałeczki nabłonkowe:

-  ostra martwica cewek nerkowych

-  śródmiąższowe zapalenie nerek

-  rzucawka

-  zespół nerczycowy

-  odrzucenie przeszczepu

-  spożycie metali ciężkich

 

Wałeczki ziarniste:  zaawansowana choroba nerek

 

Wałeczki woskowe: zaawansowana choroba nerek

 

Wałeczki tłuszczowe:

- zespół nerczycowy

- niedoczynności tarczycy

 

Kryształy:

Sole mineralne wytrącając się w moczu tworzą kryształy. Ich obecność w moczu (krystaluria) uzależniona  jest od pH  moczu i stopnia jego wysycenia substancjami,  z których kryształy te są zbudowane. Im wyższe jest stężenie soli mineralnych tym łatwiej dochodzi do ich wytrącania w moczu. Istotny wpływ mają również różne substancje wydalane z moczem , które sprzyjają krystalizacji.

 

 

Opracowano na podstawie:

  1. Blueprints Family Medicine, Martin S. Lipsky,Mitchell S. King Lippincott   Williams &    Wilkins,  2010
  2.  A. Szutowicz, A. Raszeja-Specht, Diagnostyka Laboratoryjna Tom II, Gdańsk 2011
  3. Mary Lee, Basic Skills in Interpreting Laboratory Data, 4th Edition, 2009, American Society of Health Pharmacists
  4. Algorytmy diagnostyczne w praktyce lekarza rodzinnego red. Andrzej Steciwko  U&P 2006
  5. Urinalysis: A Comprehensive  Review AFP Vol .71, No 6,  2005

 

dodał: Mojurolog.pl, 05-01-2015, kategorie: Diagnostyka

 

Załupek to stan gdy po zsunięciu napletka i uwidocznieniu żołędzi prącia nie można zsunąć napletka ponownie na żołądź.  Zsunięty napletek znajdujący się w okolicy rowka zażołędnego powoduje ucisk naczyń krwionośnych i chłonnych prącia. Dochodzi wówczas do stopniowego narastania obrzęku żołędzi i napletka, a gdy stan ten  przedłuża się,  do powstania ognisk martwicy. W skrajnych sytuacjach może dojść do martwicy żołędzi prącia.

 

Powstawaniu załupka sprzyja istnienie stulejki- zwężenia napletka, które nie pozwala na swobodne zsuwanie napletka z żołędzi prącia.

 

Gdy dojdzie do powstania załupka należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza, gdyż wraz z upływem czasu powiększający się obrzęk  znacznie utrudnia odprowadzenie napletka do właściwej pozycji i często zmusza do zastosowania leczenia chirurgicznego.

 

 

Leczenie załupka

 

Leczenie załupka polega na ograniczeniu obrzęku i odprowadzeniu napletka do właściwej pozycji. Wśród metod leczenia można wyróżnić:

 

  • Ręczne odprowadzenie napletka- ucisk obrzękniętego napletka i żołędzi z jednoczesnym przeciśnięciem żołędzi przez pierścień przewężonego napletka. Ten sposób u większości pacjentów jest skuteczny. Ucisk obrzękniętej żołędzi i napletka często jest bolesny i wymaga znieczulenia prącia.

 

  • Zastosowanie substancji zmniejszających obrzęk na zasadzie osmozy i ręczne zsunięcie napletka.

 

  • Wykonanie licznych nakłuć obrzękniętego napletka i ucisk celem usunięcia płynu przesiękowego, a następnie ręczne zsunięcie napletka- Technika Dundee

 

  • Grzbietowe nacięcie napletka w miejscu  jego zwężenia- zabieg wykonywany w sytuacji gdy inne metody zawiodą. Prącie znieczula się poprzez podanie podskórne leku znieczulającego. Następnie wykonuje się nacięcie napletka w miejscu największego zwężenia. Po wygojeniu w zależności od sytuacji ranę zszywa się poprzecznie lub wykonuje obrzezanie, usuwając napletek.

 

 

Opracowano na podstawie:

  1. CH Chung, Emergency management of paraphimosis, Hong Kong j.emerg.med. 2003;10:253-257
  2. Kessler et al,  Non-Traumatic Urologic Emergencies in Men: A Clinical Review Western Journal of Emergency Medicine , Vol X, no. 4 : November 2009
  3. Reynard JM, Barua JM. Reduction of paraphimosis the simple way – the Dundee technique. BJU Int 1999;83(7):859-860
dodał: Mojurolog.pl, 02-01-2015, kategorie: Choroby

 

Posiew moczu to badanie mikrobiologiczne pozwalające na dokładne  określenie rodzaju bakterii (rzadziej grzybów) powodujących zakażenie układu moczowego.

 

Badanie wykonuje się:

- przypadku objawów sugerujących zakażenie układu moczowego

- jako badanie kontrolne w celu oceny skuteczności leczenia

- w diagnostyce gorączki o nieznanej przyczynie

- u kobiet w ciąży

 

Mocz pobiera się do specjalnego, pozbawionego drobnoustrojów (jałowego) pojemnika, a następnie po dostarczeniu do laboratorium hodowany jest  na specjalnych podłożach  zawierających niezbędne dla wzrostu bakterii składniki.

 

Pojemnik na mocz

Pojemnik do pobierania moczu na posiew

 

 

Istnieją różne pojemniki do pobierania moczu od najprostszych  plastikowych po specjalne pojemniki transportowo-wzrostowe. Ważne by pojemnika nie otwierać wcześniej, właściwie pobrać mocz i po pobraniu moczu jak najszybciej  dostarczyć próbkę do laboratorium. Pojemniki można zakupić w aptekach, czasem  wydawane są w laboratorium.

 

 

Pojemnik

Pojemnik z podłożem transportowo-wzrostowym

 

 

Gdy w laboratorium uda się wyhodować z moczu bakterie w ilości znamiennej dla zakażenia (tzw. znamienna bakteriuria) identyfikuje się ich rodzaj oraz wykonuje antybiogram.

 

Antybiogram określa wrażliwość bakterii na antybiotyki. Wynik antybiogramu pacjent otrzymuje wraz z wynikiem posiewu w postaci listy antybiotyków ze wskazaniem, na które leki wyhodowana bakteria jest na wrażliwa a na które oporna. Czas oczekiwania na wynik posiewu moczu to zazwyczaj 2-4 dni.

 

Wynik badania powinien ocenić lekarz, który na podstawie wyniku podejmie decyzje co do leczenia. W przypadku wskazań lekarz na podstawie wyniku posiewu i antybiogramu może zastosować leczenie celowane tzn. leczenie dostosowane do wrażliwości na leki wyhodowanego drobnoustroju.

 

Jak pobrać mocz na posiew?

Właściwe pobranie moczu na posiew jest kluczowe dla otrzymania wiarygodnych wyników, skraca też czas do postawienia diagnozy. W przypadku zanieczyszczenia próbki bakteriami z ciała (florą fizjologiczną), wynik  nie będzie diagnostyczny, a posiew będzie trzeba powtórzyć.

 

  1. Mocz na posiew powinien zostać pobrany rano po przebudzeniu
  2. Przed pobraniem moczu dokładnie umyć ręce wodą z mydłem i osuszyć
  3. Umyć wodą z mydłem okolicę cewki moczowej- kobiety po rozchyleniu warg od przodu w kierunku odbytu, mężczyźni  po zsunięciu napletka. Następnie spłukać wodą.
  4. Pojemnik należy otworzyć bezpośrednio przed pobraniem moczu i nie otwierać ponownie. Uważać by nie dotykać wnętrza pojemnika żadną częścią ciała.
  5. Pierwszą porcję moczu oddaje się do toalety, następną (środkowy strumień) do pojemnika, resztę moczu do toalety.
  6. Pojemnik należy szczelnie zamknąć, wpisać swoje dane na pojemniku i jak najszybciej dostarczyć do laboratorium.

 

W przypadku pojemników transportowo-hodowlanych sposób pobrania jest nieco inny. Pojemniki te zawierają przymocowaną do pokrywki płytkę pokrytą z obu stron podłożem hodowlanym. Po obmyciu okolicy cewki należy ostrożnie zdjąć pokrywkę  uważając by nie zabrudzić płytki, oddać pierwszą porcję moczu do toalety, kolejną do pojemnika. Następnie trzymając za zakrętkę  zanurzyć płytkę w pojemniku z moczem na kilka sekund, wyjąć płytkę, odczekać kolejne kilka sekund aż nadmiar moczu ścieknie z płytki, wylać mocz z pojemnika, umieścić płytkę w pojemniku i szczelnie zamknąć.

 

dodał: Mojurolog.pl, 16-12-2014, kategorie: Diagnostyka

ASAP –atypowy rozrost drobnozrazikowy

 

ASAP to nieprawidłowy(atypowy) rozrost komórek, ale jego obecność i charakter jest niewystarczający do postawienia rozpoznania nowotworu prostaty. Występuje w 5% wyników biopsji prostaty.

 

Obecność ASAP w pierwszej biopsji wiąże się ze zwiększonym (ok.40%) prawdopodobieństwem współistnienia raka prostaty  i jego rozpoznania w kolejnej biopsji.

 

Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Urologicznego (2014) rozpoznanie ASAP w tkance z biopsji jest wskazaniem do wykonania powtórnej biopsji prostaty. Moment wykonania kolejnej biopsji nie został w wytycznych sprecyzowany. Uzależnia się go od prawdopodobieństwa istnienia nowotworu (wysokie/szybko narastające PSA, nieprawidłowy wynik badania prostaty palcem przez odbytnicę, dodatni wywiad rodzinny). W literaturze wskazuje się na okres 3-6miesięcy.

 

 

Opracowano na podstawie:

  1. Ukimura, O., Coleman, J.A., De La Taille, A., Emberton, M., Epstein, J.I., Freedland, S.J., Jones, J.S.. (2013). Contemporary role of systematic prostate biopsies: Indications, techniques, and implications for patient care. European Urology, 63(2), 214–230. doi:10.1016/j.eururo.2012.09.033

2.Bottet N, Bastian P.J, Bellmunt J et al. EAU guidelines on Prostate Cancer. European Association of Urology 2014

 

 

dodał: Mojurolog.pl, 07-12-2014, kategorie: Choroby ,Diagnostyka

Łagodny guz nerki rozpoznawany zazwyczaj przypadkowo podczas badań obrazowych. Zbudowany jest z tkanki tłuszczowej, mięśniowej gładkiej i patologicznie zmienionych  naczyń krwionośnych.

Występuje czterokrotnie częściej u kobiet. Zazwyczaj występuje pojedynczo i ma niewielkie rozmiary.

Ok. 30% guzów angiomyolipoma rozpoznaje się u pacjentów chorujących na  stwardnienie guzowate-  są zazwyczaj mnogie i w obu nerkach.

Istnieje rzadki wariant nabłonkowy(epithelioid angiomyolipoma) o złośliwym przebiegu.

 

Objawy:

Zazwyczaj nie daje objawów klinicznych. W przypadku dużych guzów, ze względu na patologicznie zbudowane naczynia krwionośne (cienkie ściany naczyń, tętniaki), istnieje zwiększone ryzyko samoistnego pęknięcia i krwotoku do przestrzeni zaotrzewnowej (Zespół Wunderlicha). Jest to czasami  pierwszy i jedyny objaw. Ryzyko rośnie wraz z wielkością guza. Inne objawy obejmują bóle brzucha, wyczuwalny guz, krwiomocz, wymioty, niedokrwistość, nadciśnienie.

 

Czynniki ryzyka samoistnego pęknięcia obejmują:

- wielkość guza (≥4cm)

-dużą  ilość naczyń w guzie

-stwardnienie guzowate

 

Rozpoznanie: 

Dzięki obecności tkanki tłuszczowej guz ma charakterystyczny wygląd w badaniach obrazowych (USG, KT, MRI)  i na tej podstawie można zazwyczaj postawić trafne rozpoznanie. Czasami może sprawiać problemy diagnostyczne.

 

Leczenie:

Profilaktyczne leczenie chirurgiczne proponowane jest pacjentom:

- z guzami  średnicy ≥4cm

-kobietom w wieku rozrodczym

-pacjentom, którzy maja niedostateczny dostęp do pomocy medycznej

 

Metody leczenia obejmują:

 

- chirurgiczne usunięcie guza z pozostawieniem nerki –preferowane

- usunięcie nerki- gdy umiejscowienie lub wielkość guza nie pozwala na jego usunięcie z pozostawieniem nerki

- ablację termiczną guza (zniszczenie guza przy pomocy wysokiej temperatury)

- embolizację ( zamknięcie naczyń doprowadzających krew do guza)

 

Pacjenta do konkretnej metody leczenia kwalifikuje się na podstawie wielkości guza, stanu ogólnego, wydolności nerek.

Preferowaną metodą leczenia planowego jest usunięcie guza z pozostawieniem nerki (leczenie nerkooszczające).

W przypadku krwawienia metodą z wyboru jest selektywna embolizacja guza.

Pacjentów z niewielkimi guzami AML po ustaleniu diagnozy kontroluje się okresowo, wykonując badania obrazowe. Zazwyczaj jest to badanie USG.

 

 

 

Opracowano na podstawie:

1. Logue LG, Acker RE, Sienko AE. Best cases from the AFIP: angiomyolipomas in tuberous sclerosis. Radiographics. 23 (1): 241-6.

2. Umeoka S, Koyama T, Miki Y et-al. Pictorial review of tuberous sclerosis in various organs. Radiographics. 28 (7): e32.

3. Ljungberg B.,Bensalah K., Bex A., Canfield S., Dabestani S., Hofmann F., Hora M., Kuczyk M.A., Lam T., Marconi L., Merseburger A.S., Mulders P.F.A.,T. Powles,  Staehler M., Volpe A., Guidelines on Renal Cell Carcinoma, EAU 2014.

4.  Alan J. Wein, Louis R. Kavoussi et al. Campbell-Walsh Urology. – 10th ed. Chapter 51 : Benign Renal Masses  str. 1498-1499

 

 

 

dodał: Mojurolog.pl, 07-12-2014, kategorie: Choroby

 

Podstawową metodą leczenia nowotworu nerki jest leczenie chirurgiczne. Operacja wycięcia nerki wykonywana jest w sytuacji gdy wielkość guza i/lub lokalizacja nie pozwalają na usunięcie samego guza wraz z marginesem zdrowej tkanki i zaoszczędzeniem nerki (operacja nerkooszczędzająca- NSS).

 

Zakres operacji usunięcia nerki zwanej radykalną nefrektomią obejmuje usunięcie nerki wraz z otaczającą torebką tłuszczową i powięzią, nazwaną powięzią Geroty, w jednym bloku tkankowym. U niektórych pacjentów, gdy istnieje podejrzenie przerzutów do nadnercza lub naciek nowotworu usuwa się również ten narząd.

 

Guz nerki widoczny podczas badania USG

Guz nerki widoczny podczas badania USG

 

Na czym polega operacja laparoskopowego usunięcia nerki ?

 

Technika laparoskopowa jest wykorzystywana w urologii już od wielu lat dowodząc swojej skuteczności i bezpieczeństwa. Polega na operowaniu pacjenta przy pomocy kamery i specjalnych podłużnych narzędzi wprowadzanych do jamy brzusznej poprzez wykonanie kilku niewielkich nacięć skóry (5-15mm). Wcześniej przy pomocy gazu (dwutlenek węgla) wytworzona zostaje w brzuchu przestrzeń pozwalająca na przeprowadzenie operacji. Lekarz operujący i asysta kontrolują przebieg operacji na monitorze, na który przesyłany jest obraz z kamery znajdującej się w miejscu operowanym.

Metoda laparoskopowa pozwala na bardzo dobry wgląd w miejsce operacji i skrócenie czasu rekonwalescencji po leczeniu.

W trakcie operacji laparoskopowej może być konieczne wykonanie tzw. konwersji czyli  zmiany operacji z laparoskopowej na tradycyjną .  Pacjent decydując się na technikę laparoskopową musi mieć to na uwadze.

 

Narzędzia wykorzystywane w laparoskopii.

Narzędzia wykorzystywane w laparoskopii.

 

Przeciwwskazania do operacji laparoskopowej obejmują:

 

Przeciwwskazania bezwzględne:

- zaburzenia krzepnięcia

- zaburzenia krążeniowo-oddechowe

- aktywny proces zapalny w miednicy mniejszej

 

Przeciwwskazania względne:

-otyłość

- wcześniejsze operacja jamy brzusznej i miednicy

- stan po napromienianiu miednicy

 

Przygotowanie do operacji:

 

Po zakwalifikowaniu do operacji pacjent wykonuje badania laboratoryjne, odbywa konsultację z anestezjologiem, a w przypadku chorób przewlekłych również z innymi specjalistami (decyduje o tym anestezjolog). W przypadku stosowania części leków przeciwzakrzepowych istnieje konieczność czasowej zamiany leków doustnych na heparynę drobnocząsteczkową podawaną podskórnie.

 

W szpitalu w okresie okołooperacyjnym pacjent otrzymuje antybiotyk oraz profilaktykę przeciwzakrzepową (podskórne zastrzyki z heparyny drobnocząsteczkowej, bandażowanie nóg). W dzień poprzedzający operację, od godzin popołudniowych, pacjent pozostaje na czczo- pić może do 24:00.

 

Rano w dniu operacji pacjent pozostaje na czczo i przyjmuje swoje stałe leki ( po wcześniejszym uzgodnieniu z lekarzem).

 

Przebieg operacji:

 

Operacja odbywa się w znieczuleniu ogólnym (narkozie). Pacjenta układa się na plecach z podparciem i uniesieniem operowanej połowy ciała. W narkozie do pęcherza moczowego wprowadzony zostaje cewnik moczowy.

 

W pierwszym etapie operacji, poprzez nacięcia skóry dł. 0,5-1,5cm, do jamy brzusznej wprowadza się kamerę oraz narzędzia laparoskopowe. Przy pomocy gazu (dwutlenek węgla) wytworzona zostaje w brzuchu przestrzeń robocza, tzw. odma, pozwalająca na wprowadzenie narzędzi przeprowadzenie operacji. Po wytworzeniu odmy do jamy brzusznej wprowadzone zostają tzw. trokary- specjalne rurki z kanałem roboczym przez który wprowadza się narzędzia i zaworami pozwalającymi na utrzymywanie odmy.

 

Kolejnym etapem jest odsłonięcie okolicy nerki, w tym celu konieczne jest odsunięcie jelita grubego. Następnie lekarz odnajduje naczynia nerkowe (tętnicę i żyłę), kolejno podwiązuje je i przecina. Ze względu na różnice anatomiczne pomiędzy poszczególnymi ludźmi mogą istnieć dodatkowe naczynia krwionośne. Po pozbawieniu nerki ukrwienia oddziela się ją wraz z torebką tłuszczową i powięzią od otaczających tkanek i usuwa z jamy brzusznej w jednym bloku tkankowym. Nerkę wprowadza się do specjalnego worka, który wprowadza się do jamy brzusznej przez kanał dla jednego z narzędzi. W celu usunięcia nerki z jamy brzusznej wykonuje się kilkucentymetrowe nacięcie w podbrzuszu lub powiększa otwór wykonany wcześniej. Nacięcie wykonywane w celu usunięcia nerki jest kilkukrotnie mniejsze niż podczas operacji klasycznej(20-25cm).

 

Na koniec w miejscu po usuniętej nerce pozostawia się  dren (plastikowa rurka przez która ewakuuje się pozostająca po operacji krwistą treść). Dren  umocowuje się do skóry szwami chirurgicznymi, a  rany  przykrywa opatrunkiem.

 

Rozcięta nerka wraz z guzem

Rozcięta nerka wraz z guzem

 

Powikłania:

- krwawienie podczas lub po operacji wymagające przetoczenia krwi

- uszkodzenie narządów sąsiadujących z usuwaną nerką (wątroba, jelita, śledziona, duże naczynia krwionośne-aorta, żyła    główna dolna)

- zakażenie miejsca operowanego i rany pooperacyjnej

- rozejście się rany pooperacyjnej

- powstanie przepukliny w bliźnie pooperacyjnej

- powikłania zakrzepowe- zakrzepica żylna, zatorowość płucna

 

Po operacji

Po operacji pacjent otrzymuje kroplówki i leki przeciwbólowe i stopniowo powraca do picia i jedzenia. W trakcie pobytu w szpitalu usuwany jest dren i cewnik moczowy. Szwy skórne usuwa się już po wypisie ze szpitala w poradni urologicznej. Wynik badania histopatologicznego (badanie usuniętej nerki) pacjent odbiera po ok. 2-3 tygodniach. Wynik określa rodzaj nowotworu,  stopień zaawansowania i złośliwości. Na podstawie wyniku lekarz ustala dalsze postępowanie.

 

 

 

dodał: Mojurolog.pl, 22-03-2014, kategorie: Leczenie ,Operacje i zabiegi